Diabetning davosi, Grand kanyon va Everestni zabt etgan inson — kun tarixi
11-yanvar sanasi qandli diabet davosining topilishi, tabiatni muhofaza qilishdagi muhim qadamlar va futbol yulduzlarining tug‘ilgan kunlari bilan tarixga kirgan. Kursiv Uzbekistan kunning eng muhim voqealari xronologik tartibda taqdim etadi.
1693-yili Italiyaning Sitsiliya orolida kuchli zilzila sodir bo‘ldi. Tarixda «Val-di-Noto zilzilasi» nomi bilan qolgan ushbu tabiiy ofat oqibatida taxminan 60 ming kishi halok bo‘lgan va 70 dan ortiq shahar hamda qishloqlar vayronaga aylangan. Bu hodisa Italiya tarixidagi eng halokatli zilzilalardan biri hisoblanib, keyinchalik mintaqa arxitekturasining qayta tiklanishiga va barokko uslubining rivojlanishiga sabab bo‘ldi.
1908-yilda AQSh prezidenti Teodor Ruzvelt Grand Kanyonni milliy yodgorlik deb e’lon qildi. Prezident ushbu tabiat mo‘jizasini kelajak avlodlar uchun o‘z holicha saqlab qolish maqsadida uni davlat muhofazasiga olgan edi. Bugungi kunda Arizona shtatida joylashgan ushbu daralar tizimi YUNESKO’ning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan bo‘lib, har yili millionlab sayyohlarni o‘ziga jalb qiladi.
1922-yili Kanadaning Toronto shahrida tibbiyot tarixidagi eng muhim voqealardan biri yuz berdi. 14 yoshli Leonard Tompson ismli bemorga tarixdagi birinchi insulin inyeksiyasi qilindi va bu uning hayotini saqlab qolishga yordam berdi. Frederik Banting va Charlz Best tomonidan kashf etilgan ushbu vosita qandli diabet tashxisi qo‘yilgan millionlab insonlar uchun to‘laqonli hayot kechirish imkonini berdi.
1935-yilda afsonaviy uchuvchi Ameliya Erxart Gavayi orollaridan Kaliforniyagacha bo‘lgan masofani yolg‘iz bosib o‘tgan birinchi inson bo‘ldi. U Tinch okeani ustidan amalga oshirgan ushbu xavfli parvozini 18 soatdan ortiq vaqt davomida boshqarib, o‘sha davr aviatsiyasida ayollar imkoniyatlarini yangi bosqichga olib chiqqan edi. Erxartning ushbu jasorati unga AQSh Kongressining «Buyuk xizmatlari uchun» xochi mukofotini olib keldi.
1982-yili Janubiy Koreya kinosanoatining yorqin yulduzi Son Ye Jin dunyoga keldi. Aktrisa o‘zining dramatik va romantik rollari, xususan, O‘zbekistonda ham sevib tomosha qilingan «Muhabbatning favqulodda qo‘nishi» (Crash Landing on You) serialidagi ijrosi bilan xalqaro miqyosda mashhurlikka erishgan. U ko‘plab nufuzli mukofotlar, jumladan, «Baeksang Arts Awards» sovrindori hisoblanadi.
1987-yilda Angliya futbolining o‘ziga xos hujumchisi Jeymi Vardi tavallud topdi. «Lester Siti» klubi afsonasi hisoblangan futbolchi 2015/2016-yilgi mavsumda jamoasining sensatsion tarzda Angliya Premyer-ligasi chempioni bo‘lishiga ulkan hissa qo‘shgan va mavsumning eng yaxshi o‘yinchisi deb topilgan edi. Uning havaskor ligadan professional futbol cho‘qqisiga qadar bosib o‘tgan yo‘li ko‘plab yosh sportchilar uchun ilhom manbai bo‘lib xizmat qiladi.
1992-yili ispan futboli va «Real Madrid» klubining ishonchli himoyachisi Dani Karvaxal tug‘ildi. U «Qirollik klubi» safida olti marta Yevropa Chempionlar ligasi g‘olibi bo‘lib, jahonning eng sovrindor futbolchilaridan biriga aylangan. Shuningdek, Karvaxal Ispaniya terma jamoasi bilan birgalikda Millatlar ligasi va Yevropa chempionatlarida g‘olib chiqib, o‘z pozitsiyasida dunyoning eng kuchlilaridan biri ekanini isbotlagan.
2008-yilda yangi zelandiyalik mashhur alpinist va sayyoh Edmund Xillari vafot etdi. U 1953-yilda Tensing Norgey bilan birgalikda dunyoning eng baland nuqtasi – Everest cho‘qqisini zabt etgan ilk inson sifatida tarix sahifalariga abadiy muhrlangan. Umrining so‘nggi yillarida Xillari Nepal aholisiga yordam berish, maktab va shifoxonalar qurish kabi xayriya ishlari bilan faol shug‘ullangan edi.
Avvalroq Kursiv Uzbekistan 10-yanvar sanasida sodir bo‘lgan muhim hodisalar haqida xabar bergan edi.
