Aksiyalarni kvotalash vakolati Vazirlar Mahkamasidan ILMAga o‘tishi mumkin
«Kapital bozori to‘g‘risida»gi yangi qonun loyihasida Istiqbolli loyihalar milliy agentligining (ILMA) vakolatli regulyator sifatidagi vakolatlari sezilarli darajada kengaytirildi. Masalan, O‘zbekiston respublikasi emitentlarining qimmatli qog‘ozlarini chet elda joylashtirish va muomalaga kiritish kvotalarini tartibga solish, shuningdek, xorijiy qimmatli qog‘ozlarni mahalliy bozorga kiritish bo‘yicha Vazirlar Mahkamasining funksiyalari agentlikka o‘tkaziladi. Bu haqda regulyator vakillari Kursiv Uzbekistan’ga 12-avgust kuni bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida ma’lum qildi.
Yangi moliyaviy vositalar
ILMA Kapital bozorini rivojlantirish departamenti boshlig‘i Saibjan Xudayberdiyevning ta’kidlashicha, qonun loyihasining asosiy yangiligi ilgari mamlakat qonunchiligida mavjud bo‘lmagan qator yangi moliyaviy mahsulotlar uchun huquqiy asos yaratish va ularni amaliyotga joriy etishdan iborat.
«Yangi qonun bilan islom qimmatli qog‘ozlari (sukuk), derivativlar, sekyuritizatsiyalangan va qoplangan obligatsiyalar (covered bonds), shuningdek, barqaror rivojlanish obligatsiyalari (sustainable bonds) kabi mutlaqo yangi moliyaviy vositalar joriy etilmoqda. Bundan tashqari, kapital bozorini tartibga soluvchi organga katta vakolatlar berilmoqda, jumladan, hozirda Vazirlar Mahkamasi o‘z zimmasiga olgan vakolatlar ham», – deya tushuntirdi Saibjan Xudayberdiyev.
Uning ta’kidlashicha, normativ funksiyalarning hukumatdan ILMAga o‘tkazilishi xalqaro standartlar va xalqaro moliya institutlarining tavsiyalariga mos keladi, ular regulyatorning tezkorligi va mustaqilligini qo‘llab-quvvatlaydi.
Vazirlar Mahkamasining qat’iy qarorlari o‘rniga moslashuvchan kvotalar
Hukumat funksiyalarini o‘tkazish tafsilotlarini ILMA boshqarma boshlig‘i Saulat Toreshov tushuntirib berdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, gap Vazirlar Mahkamasining qarori bilan tartibga solinadigan tartibni qayta ko‘rib chiqish haqida ketmoqda №239.
«Respublikamiz rezidentlarining qimmatli qog‘ozlarini xorijda va norezidentlarning qimmatli qog‘ozlarini O‘zbekistonda joylashtirish va ularning muomalasi bo‘yicha kvota Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Endi bu vakolatni vakolatli organga o‘tkazish rejalashtirilmoqda. Ya’ni ILMA rezidentlarning qimmatli qog‘ozlarining qancha qismi xorijda joylashtirilishi mumkinligini, shuningdek, norezidentlarning bozorimizdagi qimmatli qog‘ozlari hajmini belgilaydi», – dedi Saulat Toreshov.
Agentlik vakilining eslatishicha, amaldagi qonunchilikka ko‘ra, O‘zbekiston kompaniyalari uchun bazaviy limit belgilangan: xorijiy bozorlarda aksiyalarni joylashtirish hajmi ularning umumiy chiqarilish hajmining 25 foizidan oshmasligi kerak. Ayrim hollarda, masalan, yirik davlat aktivlarini xorijiy bozorlarga olib chiqishda, maxsus qarorlar asosida istisnolar belgilangan. Bunday yondashuv UzNIF aksiyalarini joylashtirishda ham qo‘llanildi. Jamg‘arma o‘z aksiyalarining 30 foizdan ortig‘ini sotdi, ularning asosiy qismi GDRlar orqali London fond birjasida joylashtirildi.
Tartib qonun qabul qilingandan keyin belgilanadi
Asosiy qonun qabul qilingandan so‘ng ILMA kvotalashning yangi tartibi va aniq parametrlarini belgilovchi alohida normativ-huquqiy hujjatni ishlab chiqadi va jamoatchilik muhokamasiga qo‘yadi.
«Biz bu foizlarni bozor holati va talabga qarab tartibga solishimiz mumkin. Bu masala hali o‘rganilmoqda. Normativ hujjatni ishlab chiqishda biz uni, albatta, jamoatchilik muhokamasiga qo‘yamiz, shundan so‘ng aniq foizni aniqlaymiz», – deya xulosa qildi Saulat Toreshov.
Avvalroq «Kursiv» O‘zbekistonda kapital bozori to‘g‘risidagi qonun loyihasida dividendlar bo‘yicha nol stavkali soliqni 2038-yilgacha uzaytirish rejalashtirilayotgani haqida yozgan edi.
