Sakkiz farzandni yangi o‘quv yiliga tayyorlash qancha turadi: nukuslik oila hikoyasi
Yangi o‘quv yili arafasida ota-onalar uchun eng muhim masalalardan biri – farzandlarini maktabga tayyorlash. Bir nafar bola uchun maktab formasi, oyoq kiyim, sumka va o‘quv qurollarini xarid qilishning o‘zi sezilarli mablag‘ talab qiladi. Farzandlar soni ko‘paygani sari bu xarajat ham oilaviy budjetdagi katta bandga aylanadi.
Nukuslik Erkaboyevlar oilasida esa yangi o‘quv yiliga sakkiz nafar farzandni tayyorlash kerak. Oilada to‘rt qiz va beshta o‘g‘il bor. Ulardan Umida va Mardon talaba, qolgan olti nafari maktab o‘quvchilari, bir nafari esa bog‘cha bolasi.
Oiladagi maktab o‘quvchilari Shahnoza — 11-sinf, Shaxriyor va Javlon — 9-sinf, Farrux — 8-sinf, Nasiba va Dilnura — 5-sinfda o‘qiydi.
Kursiv Uzbekistan suhbat davomida yangi o‘quv yiliga tayyorgarlik uchun oilaga 12 million so‘m atrofida mablag‘ kerak ekanligini hisobladi.
Ushbu maqolada siz quyidagilarni bilib olishingiz mumkin:
- Sakkiz farzandning ta’lim bosqichi
- Maktab bozori: eng katta xarajat kiyim-kechak
- Ikki talabaning xarajatlari
- Barcha xarajatlarni jamlasak
- Faqat maktab formasi emas
- Eng katta mablag‘ nimaga ketadi
- O‘quv yili hali boshlanmasdan 12 million so‘m
- Katta oilada maktab bozori
Sakkiz farzandning ta’lim bosqichi
Avvalo, oiladagi farzandlarning o‘qish bosqichlarini ko‘rib chiqamiz:
| Farzand | Jinsi | Ta’lim bosqichi |
|---|---|---|
| Umida | Qiz | Talaba |
| Mardon | O‘g‘il | Talaba |
| Shahnoza | Qiz | 11-sinf |
| Shaxriyor | O‘g‘il | 9-sinf |
| Javlon | O‘g‘il | 9-sinf |
| Farrux | O‘g‘il | 8-sinf |
| Nasiba | Qiz | 5-sinf |
| Dilnura | Qiz | 5-sinf |
Bu oilada ikki nafar talaba, olti nafar maktab o‘quvchisi bor.
Shu sababli xarajatlarni ham ikki qismga ajratish mumkin: maktab o‘quvchilari va talabalar uchun ketadigan mablag‘.
Maktab bozori: eng katta xarajat kiyim-kechak
Maktab o‘quvchisini yangi o‘quv yiliga tayyorlashda xarajatlarning asosiy qismini kiyim-kechak va oyoq kiyim tashkil qiladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Nukus shahar bozoridagi o‘rtacha narxlar asosida bitta o‘quvchiga quyidagi xarajatlar to‘g‘ri kelishi mumkin:
| Mahsulot | O‘rtacha narx |
|---|---|
| Maktab shim/yubka | 180 – 220 ming so‘m |
| Ko‘ylak/kofta | 100 – 120 ming so‘m |
| Nimcha yoki pidjak | 200 – 250 ming so‘m |
| Sport kiyimi | 200 – 220 ming so‘m |
| Maktab tuflisi | 250 – 300 ming so‘m |
| Krossovka | 200 – 220 ming so‘m |
| Maktab sumkasi | 180 – 200 ming so‘m |
| Daftarlar | 60 – 90 ming so‘m |
| Ruchka, qalam va boshqa anjomlar | 40 – 70 ming so‘m |
| Albom, rangli qalam, bo‘yoq va boshqalar | 40 – 50 ming so‘m |
Mahsulotlar narxi sifat, ishlab chiqaruvchi va savdo joyiga qarab farqlanadi.
Shahnoza — 11-sinf
Oiladagi eng katta maktab o‘quvchisi Shahnoza 11-sinfda o‘qiydi. Uning yangi o‘quv yiliga tayyorgarligi uchun maktab formasi, sport kiyimi, ikki juft oyoq kiyim, sumka va o‘quv qurollari kerak.
| Xarid | Narx |
|---|---|
| Yubka yoki shim | 180 ming |
| 2 dona ko‘ylak/kofta | 220 ming |
| Nimcha yoki pidjak | 250 ming |
| Sport kiyimi | 220 ming |
| Maktab tuflisi | 300 ming |
| Krossovka | 220 ming |
| Sumka | 200 ming |
| Daftarlar | 90 ming |
| Ruchka, qalam va boshqa anjomlar | 70 ming |
| Jami | 1,75 mln so‘m |
Shaxnozaning o‘zi uchun xarajat taxminan 1 million 750 ming so‘mni tashkil qiladi.
Shaxriyor va Javlon — 9-sinf
Oiladagi Shaxriyor va Javlon ikkalasi ham 9-sinfda o‘qiydi. Ularning xarajatlari deyarli bir xil.
| Xarid | 1 bola uchun | 2 bola uchun |
|---|---|---|
| Shim | 200 ming | 400 ming |
| 2 dona ko‘ylak | 200 ming | 400 ming |
| Nimcha/pidjak | 250 ming | 500 ming |
| Sport kiyimi | 220 ming | 440 ming |
| Maktab tuflisi | 300 ming | 600 ming |
| Krossovka | 220 ming | 440 ming |
| Sumka | 200 ming | 400 ming |
| Daftarlar | 80 ming | 160 ming |
| Ruchka va boshqa anjomlar | 60 ming | 120 ming |
| Jami | 1,73 mln | 3,46 mln so‘m |
Demak, faqat Shaxriyor va Javlonning yangi o‘quv yiliga tayyorgarligi uchun 3 million 460 ming so‘m atrofida mablag‘ talab qilinadi.
Farrux — 8-sinf
Farrux 8-sinfda o‘qiydi. Uning xarajatlari ham asosan kiyim, oyoq kiyim va o‘quv qurollariga to‘g‘ri keladi.
| Xarid | Narx |
|---|---|
| Shim | 180 ming |
| Ko‘ylak | 100 ming |
| Nimcha/pidjak | 250 ming |
| Sport kiyimi | 220 ming |
| Maktab tuflisi | 280 ming |
| Krossovka | 220 ming |
| Sumka | 200 ming |
| Daftarlar | 70 ming |
| Ruchka va kanselyariya | 50 ming |
| Jami | 1,57 mln so‘m |
Farrux uchun taxminan 1 million 570 ming so‘m sarflanadi.
Nasiba va Dilnura — 5-sinf
Nasiba va Dilnura 5-sinfda o‘qiydi. Bu bosqichda fanlar soni ko‘paygani sababli daftar va boshqa o‘quv qurollariga bo‘lgan ehtiyoj ham ortadi.
Bir qiz uchun hisob:
| Xarid | Narx |
|---|---|
| Yubka yoki shim | 180 ming |
| 2 dona ko‘ylak/kofta | 200 ming |
| Nimcha/pidjak | 250 ming |
| Sport kiyimi | 200 ming |
| Maktab tuflisi | 250 ming |
| Krossovka | 200 ming |
| Sumka | 180 ming |
| Daftarlar | 70 ming |
| Ruchka, qalam, o‘chirg‘ich, chizg‘ich | 40 ming |
| Rangli qalam, albom, bo‘yoq va boshqalar | 50 ming |
| Jami | 1,62 mln so‘m |
Ikki qiz uchun jami:
1,62 mln × 2 = 3,24 mln so‘m.
Ikki talabaning xarajatlari
Umida va Mardon talaba bo‘lgani uchun ularning xarajatlari maktab o‘quvchilaridan biroz farq qiladi.
Universitet talabalariga maktab formasidan ko‘ra kundalik kiyim, oyoq kiyim, sumka va o‘quv anjomlari kerak bo‘ladi.
Umida
| Xarid | Narx |
|---|---|
| Kundalik kiyim | 600 ming |
| Oyoq kiyim | 200 ming |
| Sumka | 260 ming |
| Daftarlar | 90 ming |
| Ruchka va kanselyariya | 70 ming |
| Papka va boshqa anjomlar | 80 ming |
| Jami | 1,3 mln so‘m |
Mardon
| Xarid | Narx |
|---|---|
| Kundalik kiyim | 500 ming |
| Oyoq kiyim | 300 ming |
| Sumka | 250 ming |
| Daftarlar | 100 ming |
| Ruchka va kanselyariya | 70 ming |
| Boshqa o‘quv anjomlari | 80 ming |
| Jami | 1,3 mln so‘m |
Ikki talaba uchun jami 2,6 million so‘m atrofida mablag‘ kerak bo‘ladi.
Barcha xarajatlarni jamlasak
Endi sakkiz farzandning xarajatlarini bitta jadvalga joylashtiramiz:
| Farzand | Ta’lim bosqichi | Taxminiy xarajat |
|---|---|---|
| Umida | Talaba | 1,30 mln so‘m |
| Mardon | Talaba | 1,30 mln so‘m |
| Shahnoza | 11-sinf | 1,75 mln so‘m |
| Shaxriyor | 9-sinf | 1,73 mln so‘m |
| Javlon | 9-sinf | 1,73 mln so‘m |
| Farrux | 8-sinf | 1,57 mln so‘m |
| Nasiba | 5-sinf | 1,62 mln so‘m |
| Dilnura | 5-sinf | 1,62 mln so‘m |
| Umumiy | 8 farzand | 12,62 mln so‘m |
Hisob-kitob bo‘yicha to‘liq yangi xarid qilinganda summa 12 million 620 ming so‘m atrofida chiqadi.
Oilada esa ayrim buyumlar avvalgi yildan qolgan bo‘lishi, ayrim mahsulotlar arzonroq narxda xarid qilinishi yoki bir farzanddan boshqasiga o‘tishi mumkin. Shu sababli amaldagi xarajatni 12 million so‘m atrofida ushlab turish mumkin.
Faqat maktab formasi emas
Ko‘pchilik maktabga tayyorgarlik deganda faqat forma va daftarni tasavvur qiladi. Ammo sakkiz farzandli oilaning hisob-kitobi xarajatlarning ancha keng ekanini ko‘rsatadi.
Bitta bola uchun maktab formasi, ikki xil oyoq kiyim, sport kiyimi va sumkaning o‘zi million so‘mga yaqin mablag‘ talab qilishi mumkin. Bunga daftar, ruchka, qalam, o‘chirg‘ich, chizg‘ich, albom, rangli qalam va boshqa mahsulotlar qo‘shiladi.
Sakkiz farzandga ko‘paytirilganda esa bu xarajatlar 10 million so‘mdan oshib ketadi.
Eng katta mablag‘ nimaga ketadi
| Xarajat turi | 8 farzand uchun taxminiy ulush |
|---|---|
| Kiyim-kechak | 3,5 – 4 mln so‘m |
| Oyoq kiyim | 3,5 mln so‘m atrofida |
| Sport kiyimi va krossovka | 2 mln so‘m atrofida |
| Sumkalar | 1,5 – 1,7 mln so‘m |
| Daftar va kanselyariya | 1,5 – 2 mln so‘m |
| Jami | 12 mln so‘m atrofida |
Demak, oilaning asosiy xarajati daftar va ruchkaga emas, balki kiyim-kechak va oyoq kiyimga to‘g‘ri keladi.
O‘quv yili hali boshlanmasdan 12 million so‘m
12 million so‘m — bir qarashda katta summa. Ayniqsa, bu mablag‘ faqat yangi o‘quv yilini boshlash uchun sarflanayotgan bo‘lsa.
Ammo sakkiz nafar farzandga bo‘lib qaralganda, o‘rtacha 1,5 million so‘mdan to‘g‘ri keladi.
Bu mablag‘ga maktab o‘quvchilari uchun forma, sport kiyimi, oyoq kiyim, sumka va o‘quv qurollari, talabalar uchun esa kundalik kiyim, oyoq kiyim, sumka va universitet anjomlari kiradi.
Bunda o‘quv yili davomida paydo bo‘ladigan qo‘shimcha xarajatlar hali hisobga olinmagan.
Daftarlar tugaydi, ruchkalar olinadi, ayrim kiyimlar yoki oyoq kiyimlar yangilanishi mumkin. Talabalar uchun esa yo‘l kira, ovqatlanish va o‘quv materiallari kabi kundalik xarajatlar mavjud.
Shuning uchun 12 million so‘m — sakkiz farzandning bir yillik ta’lim xarajati emas, balki yangi o‘quv yilini boshlash uchun qilinayotgan dastlabki katta xarajat.
Katta oilada maktab bozori
Nukuslik ushbu oilaning misolida maktab bozori narxlarini bir oila budjeti orqali ko‘rish mumkin.
Bir bola uchun xaridlar alohida qaralganda, ayrim mahsulotlar qimmat bo‘lmasligi mumkin. Ammo sakkiz farzand uchun bir vaqtning o‘zida forma, oyoq kiyim, sport kiyimi, sumka va o‘quv qurollari xarid qilinsa, umumiy summa tezda millionlab so‘mga yetadi.
Ayniqsa, bir oilada turli yoshdagi bolalar bo‘lsa, xarajatni bir xil taqsimlab bo‘lmaydi. 5-sinf o‘quvchisining ehtiyoji 11-sinf o‘quvchisidan, talabaning ehtiyoji esa maktab o‘quvchisidan farq qiladi.
To‘rt qiz, to‘rt o‘g‘il. Ikki talaba va olti maktab o‘quvchisi. Sakkiz farzandning yangi o‘quv yiliga tayyorgarligi esa oilaviy budjetdan qariyb 12 million so‘m talab qilmoqda.
Izoh: maqoladagi narxlar Nukusdagi bozor sharoitiga moslashtirilgan taxminiy o‘rtacha narxlar asosida hisoblangan. Mahsulotning sifati, brendi, savdo joyi va xarid hajmiga qarab narxlar farq qilishi mumkin.
Avvalroq Kursiv Uzbekistan Toshkentda maktab formasi, oyoq kiyim va o‘quv qurollari qancha turishi haqida yozgandi.
