OPEK+ davlatlari oktabr uchun neft qazib olish kvotalarini o‘zgartirmadi
OPEK+ tarkibidagi yirik neft ishlab chiqaruvchi davlatlar oktabr oyida qazib olish kvotalarini o‘zgartirmaslikka qaror qildi. World oil yozishicha, qaror Eron atrofidagi urush va Hormuz bo‘g‘ozidagi uzilishlar Yaqin Sharqdan neft eksportini keskin cheklab turgan bir paytda qabul qilindi.
Saudiya Arabistoni va Rossiya boshchiligidagi yetti davlatdan iborat guruh yakshanba kuni videokonferensiya o‘tkazdi.
OPEK bayonotiga ko‘ra, oktabr oyida ishlab chiqarish maqsadlari avvalgi darajada saqlanadi. Bu yil oxirigacha kvotalarni o‘zgartirmaslik rejasiga mos keladi.
Hormuzdagi vaziyat eksportni cheklamoqda
AQSh va Eron o‘rtasidagi mojaro OPEK+ qarorlarining amaliy ta’sirini hozircha pasaytirgan.
Hormuz bo‘g‘ozidagi uzilishlar Fors ko‘rfazi davlatlaridan neft eksportini sezilarli kamaytirgan. Ayrim davlatlar esa muqobil quvurlar va boshqa yo‘llar orqali eksport hajmini qisman saqlab turibdi.
Shunga qaramay, OPEK+ urush davrida ham kvotalarni bosqichma-bosqich oshirib bordi. Bu 2023-yilda joriy etilgan ishlab chiqarish cheklovlarini nominal ravishda bekor qilishga qaratilgan edi.
Urush tugasa, bozorda ortiqcha neft paydo bo‘lishi mumkin
Rystad Energy geosiyosiy tahlil rahbari Xorxe Leonning fikricha, hozir OPEK+ asosan «qog‘ozdagi hajmlar»ni o‘zgartirmoqda, chunki real eksport urush sabab cheklangan.
Uning ta’kidlashicha, Hormuz bo‘g‘ozi to‘liq ochilsa, bozor tezda boshqa vaziyatga o‘tishi mumkin. Bunda OPEK+ cheklangan eksportni boshqarishdan ortiqcha taklif xavfi bilan kurashishga o‘tishi ehtimoli bor.
Keyingi yig‘ilish 4-oktabrda bo‘ladi
Yetti davlatdan iborat kichik guruhning navbatdagi oylik yig‘ilishi 4-oktabrga belgilangan.
OPEK+ uchun keyingi muhim masala har bir a’zo davlat amalda qancha neft ishlab chiqara olishini aniqlash bo‘ladi.
Bu audit 2027-yil uchun ishlab chiqarish limitlarini belgilashda ishlatiladi. Tekshiruv sentabr oxirigacha yakunlanishi, natijalar esa noyabr oxirida OPEK+ vazirlari yig‘ilishida ko‘rib chiqilishi kutilmoqda.
Leonning fikricha, endi asosiy e’tibor oylik kvotalardan ko‘ra 2027-yil uchun ishlab chiqarish chegaralarini belgilashga qaratiladi. Bu jarayon ancha murakkab va siyosiy jihatdan sezgir bo‘lishi mumkin.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Saudiya Arabistoni Eronni Hormuz bo‘g‘ozida mamlakatga tegishli neft tankeriga hujum qilganlikda ayblagandi. Hodisa oqibatida Filippin fuqarosi bo‘lgan ikki nafar dengizchi halok bo‘ldi. Eron tomoni Saudiya Arabistonining ushbu aybloviga hozircha javob bermagan.
