Piza minorasining yopilishi, transatlantik telefon aloqasi va Nikola Tesla — kun tarixi
7-yanvar sanasi okean ortiga qo‘ng‘iroq qilish imkoniyati, AQShdagi ilk tijorat banki va boshqa voqealar bilan tarixda qolgan. Kursiv Uzbekistan kunning eng muhim voqealarini xronologik tartibda taqdim etadi.
1782-yili AQShning Filadelfiya shahrida mamlakat tarixidagi ilk tijorat banki — Shimoliy Amerika banki (Bank of North America) o‘z faoliyatini boshladi. Ushbu moliya muassasasi AQSh Kongressi tomonidan ta’sis etilgan bo‘lib, mustaqillik urushi davrida davlat moliyasini barqarorlashtirishda muhim rol o‘ynagan. Bankning ochilishi Amerika bank tizimining shakllanishida dastlabki va eng muhim qadamlardan biri hisoblanadi.
1785-yilda aviatsiya tarixida unutilmas voqea yuz berdi. Fransuz ixtirochisi Jan-Pyer Blanshar va amerikalik shifokor Jon Jeffris havo sharida La-Mansh bo‘g‘ozini kesib o‘tdilar. Ular Angliyaning Duvr shahridan Fransiyaning Kale shahrigacha bo‘lgan masofani uchib o‘tib, ikki davlat o‘rtasida havo orqali sayohat qilgan ilk insonlar bo‘lishdi.
1927-yili Nyu-York va London o‘rtasida birinchi tijoriy transatlantik telefon aloqasi yo‘lga qo‘yildi. Ushbu xizmat radioto‘lqinlar orqali amalga oshirilgan bo‘lib, o‘sha davr uchun inqilobiy texnologiya hisoblangan. Aloqa narxi juda qimmat bo‘lgani sababli, undan asosan yirik banklar va davlat idoralari foydalangan.
1943-yilda zamonaviy elektr energetikasining otasi, buyuk ixtirochi Nikola Tesla Nyu-Yorkdagi mehmonxonada vafot etdi. O‘zgaruvchan tok, asinxron dvigatel va simsiz aloqa sohalaridagi kashfiyotlari bilan dunyoni o‘zgartirgan olim hayotining so‘nggi yillarini yolg‘izlikda o‘tkazgan edi. Uning ilmiy merosi bugungi kunda ham zamonaviy texnologiyalarning asosi bo‘lib xizmat qilmoqda.
1953-yili AQSh prezidenti Garri Trumen Vashingtonda qilgan chiqishida vodorod bombasi yaratilganini rasman e’lon qildi. Bu voqea «Sovuq urush» davridagi qurollanish poygasini yangi bosqichga olib chiqdi va yadroviy qurollar kuchini namoyish etdi. Yangi turdagi bombaning quvvati Xirosimaga tashlangan atom bombasidan yuzlab barobar kuchliroq edi.
1964-yilda Gollivudning eng taniqli aktyorlaridan biri Nikolas Keyj dunyoga keldi. U o‘zining turli janrlardagi rollari, xususan, «Las-Vegasni tark etish» filmidagi ijrosi uchun «Oskar» mukofotini qo‘lga kiritgan. Aktyor o‘zining betakror uslubi va ko‘plab kassabop filmlardagi ishtiroki bilan kino olamida o‘z o‘rniga ega.
1971-yili amerikalik aktyor va musiqachi Jeremi Renner tavallud topdi. U keng jamoatchilikka Marvel kinosi koinotidagi «Lochin ko‘z» roli orqali yaxshi tanish. Shuningdek, «Bo‘ronlar hukmdori» va «O‘g‘rilar shahri» filmlaridagi jiddiy rollari uchun ikki marta nufuzli kino mukofotlariga nomzod bo‘lgan.
1985-yilda Buyuk Britaniyada avtosport olamining tirik afsonasi Lyuis Xemilton tug‘ildi. Formula-1 poygalarida 7 karra jahon chempioni bo‘lgan Xemilton g‘alabalar soni va poul-pozitsiyalar bo‘yicha ko‘plab rekordlarni yangiladi. U nafaqat poygachi, balki ijtimoiy faol shaxs sifatida ham dunyoga mashhur.
1990-yili Italiyaning ramzlaridan biri bo‘lgan Piza minorasi xavfsizlik nuqtai nazaridan sayyohlar uchun yopildi. 800 yillik tarixga ega inshootning og‘ishi kritik darajaga yetgani sababli mutaxassislar uning qulab tushishidan xavfsirashgan edi. Minora uzoq yillik restavratsiya va mustahkamlash ishlaridan so‘ng 2001-yildagina qayta ochildi.
1991-yilda belgiyalik futbol yulduzi Eden Azar dunyoga keldi. «Chelsi» va «Real Madrid» klublaridagi faoliyati bilan tanilgan futbolchi o‘zining driblingi va o‘yinni tashkil qilish qobiliyati bilan muxlislar mehrini qozongan. U Belgiya terma jamoasining «oltin avlodi» yetakchilaridan biri sifatida mamlakat futboli tarixida o‘chmas iz qoldirdi.
2024-yilda jahon futboli afsonasi, «Kayzer» laqabi bilan tanilgan Frans Bekkenbauer vafot etdi. U futbol tarixida ham futbolchi, ham murabbiy sifatida Jahon chempioni bo‘lgan kamyob shaxslardan biri edi. Germaniya futbolining yuksalishiga ulkan hissa qo‘shgan Bekkenbauer «Bavariya» klubi va terma jamoa tarixidagi eng buyuk figuralardan biri sanaladi.
Avvalroq Kursiv Uzbekistan 6-yanvar sanasida sodir bo‘lgan muhim hodisalar haqida xabar bergan edi.
