2025-yilda O‘zbekistonda neft va benzin hajmi qisqardi
2025-yil yakunlariga ko‘ra, O‘zbekistonda elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmi 84,8 mlrd kVt/soatni tashkil etdi. Bu 2024-yilga nisbatan 4 foizlik o‘sishni anglatadi. Biroq o‘sish sur’ati sekinlashdi: bir yil avval elektr ishlab chiqarish 5 foizga oshgan edi. Bu Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlari asosida ma’lum bo‘ldi.
Yil davomida elektr energiyasi ishlab chiqarish 3,2 mlrd kVt/soatga ko‘paygan. Shunga qaramay, yirik energetika korxonalarida ishlab chiqarish pasayishda davom etdi. Asosan gazda ishlaydigan ushbu stansiyalarda elektr ishlab chiqarish 11,4 foizga qisqarib, 71 mlrd kVt/soatdan 62,9 mlrd kVt/soatgacha tushdi. Taqqoslash uchun, 2024-yilda bu ko‘rsatkich 7,8 foizga kamaygan edi.
Mazkur yo‘qotishlar kichik korxonalar hisobiga qoplandi. Jumladan, quyosh va shamol elektr stansiyalarini o‘z ichiga olgan segmentda ishlab chiqarish hajmi bir yil ichida ikki barobardan ko‘proqqa oshib, 10,5 mlrd kVt/soatdan 21,8 mlrd kVt/soatgacha yetdi. Biroq kuz-qish mavsumi boshlanishi bilan qayta tiklanuvchi energiya manbalarida ishlab chiqarish kamaydi. Shu sababli noyabr va dekabr oylarida yirik stansiyalarda elektr ishlab chiqarish mos ravishda 6,7 va 5,7 foizga oshdi.
Energetika bilan bir qatorda, yoqilg‘i-energetika resurslari ishlab chiqarishida ham turli yo‘nalishdagi o‘zgarishlar qayd etildi. Xususan, 2025-yilda neft qazib olish 655,7 ming tonnani tashkil etdi. Bu 2024-yilga nisbatan 7,9 foiz yoki 56,3 ming tonnaga kam. Natijada neft qazib olish ketma-ket uchinchi yil pasayishda davom etdi. Avvalgi yillarda ham pasayish kuzatilgan bo‘lib, 2024-yilda u 8,6 foizni, 2023-yilda esa 1 foizni tashkil etgan.
Avtomobil benzini ishlab chiqarish ham kamayishda qoldi. O‘tgan yili 1,2 mln tonna benzin ishlab chiqarildi, bu bir yil oldingiga nisbatan 6,7 foizga kam. Pasayish ikkinchi yil ketma-ket davom etdi. Shunga qaramay, yil oxirida vaziyat qisman yaxshilandi: noyabr va dekabr oylarida benzin ishlab chiqarish mos ravishda 12,2 va 16,9 foizga oshdi.
Bunga qarama-qarshi ravishda, dizel yonilg‘isi ishlab chiqarishda sezilarli o‘sish qayd etildi. 2025-yilda dizel ishlab chiqarish 18,6 foizga ko‘payib, 1,16 mln tonnaga yetdi. Ayniqsa, noyabr va dekabr oylarida keskin o‘sish kuzatildi. Mutaxassislar buni avvalgi yillarda texnik xizmat ko‘rsatish sabab kuz-qish mavsumida faoliyati cheklangan Uzbekistan GTL zavodining to‘liq quvvat bilan ishlay boshlagani bilan izohlaydi.
Ko‘mir qazib olishda esa rekord natija qayd etildi. Yil davomida 8,9 mln tonna ko‘mir qazib olindi, bu 2024-yilga nisbatan qariyb 16 foizga ko‘p. Faqat dekabr oyining o‘zida 1,4 mln tonna ko‘mir qazib olinib, o‘tgan yilning shu oyidagi ko‘rsatkichdan 1,7 baravar oshdi.
Shu bilan birga, yirik korxonalar tomonidan issiqlik energiyasi ishlab chiqarish kamaydi. 2025-yilda ushbu ko‘rsatkich 10,1 foizga qisqarib, 20,4 mln Gkalni tashkil etdi.
Avvalroq Kursiv Uzbekistan birja savdolariga chiqariladigan avtobenzin hajmi oshirilishi haqida yozgandi.
