Rossiyadagi neft narxlarining keskin pasayishi eng yirik xususiy neft kompaniyasi «Lukoyl»ni hukumatdan yordam so‘rashga majbur qildi. Kompaniya Energetika vazirligidan soliqlar tartibini o‘zgartirishni va federal budjetdan to‘lovlar olish imkoniyatini beruvchi chora-tadbirlarni joriy qilishni so‘ramoqda, deya xabar berdi «Izvestiya».
Ma’lumotlarga ko‘ra, 2018-yilda joriy etilgan demfer mexanizmi formulasi o‘zgartirilishi lozim. Bu mexanizm benzin narxlarini barqarorlashtirish uchun ishlab chiqilgan. Ammo Rossiya neftiga berilayotgan chegirmalar $20/barreldan oshgani sababli, neft kompaniyalari dekabr oyida byudjetga 13 milliard rubl to‘lashga majbur bo‘ladi. «Lukoyl» esa soliqqa tortiladigan chegirmalarni $10–15/barrel darajasida cheklashni taklif qilmoqda, shunda kompaniyalar byudjetdan mablag‘ olish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Neft sanoati Urals nefti va Brent narxi orasidagi chegirmaning oshishidan xavotirda, chunki bu demfer bo‘yicha to‘lovlarni «manfiy hududga» olib kelmoqda. O‘tgan yili byudjet neft kompaniyalariga ushbu mexanizm orqali 881 milliard rubl to‘ladi, undan oldingi yili esa 1,8 trillion rubl. Endi esa Urals neftining past narxi tufayli dekabr–yanvar oylarida byudjetga 47 milliard rubl to‘lash majburiyati tug‘ilishi mumkin.
Shu bilan birga, neft kompaniyalarining daromadi sezilarli darajada kamaygan. Masalan, «Lukoyl» 2025-yilning birinchi yarmida daromadining yarmidan voz kechdi — 287 milliard rubl, o‘tgan yilning shu davrida esa 590 milliard rubl edi. «Rosneft» esa yanvar–sentabr oylarida daromadini uch baravar kamaytirib, 277 milliard rublga yetkazdi.
Dekabr–yanvar oylarida Urals neftining o‘rtacha narxi $35–39 ga tushdi, bu pandemiya davridagi rekord pasayishdan keyingi eng past ko‘rsatkich hisoblanadi. Narx $40/barreldan past bo‘lganda Rossiyadagi neft loyihalarining yarmi zararli bo‘lib, kompaniyalar har barrel uchun $5 yo‘qotmoqda.
Foyda asosan Mineral resurslari soliqlarini (NPD) to‘lamaydigan maydonlarda qolmoqda. Ushbu soliq Rossiya byudjetining 90% dan ortiq neft-gaz daromadlarini ta’minlaydi.
Avvalroq Kursiv Uzbekistan Iroq «Lukoyl»ning eng yirik neft konini milliylashtirgani haqida yozgandi.
