Sulton Mehmed II ning taxtga chiqishi, Gretsiya mustaqilligi va ilk qog‘oz pullar — kun tarixi
3-fevral sanasi Usmonli imperiyasidagi hokimiyat almashinuvi, moliyaviy tizimdagi islohotlar va tibbiyotdagi inqilobiy yangiliklar bilan tarixda qolgan. Kursiv Uzbekistan kunning eng muhim voqealari xronologik tartibda taqdim etadi.
1451-yili 19 yoshli Mehmed II (Fotih) ikkinchi bor Usmonli taxtiga o‘tirdi. Otasi Murod II ning vafotidan so‘ng hokimiyatni to‘liq qo‘lga olgan yosh sulton darhol o‘zining asosiy maqsadi — Konstantinopolni (hozirgi Istanbul) zabt etish rejalarini tuza boshladi. Aynan uning strategik qarorlari va harbiy islohotlari oradan ikki yil o‘tib Vizantiya imperiyasining qulashiga va Usmonli davlatining jahon imperiyasiga aylanishiga zamin yaratdi.
1468-yili Mayns shahrida kitob bosish dastgohini ixtiro qilgan Iogann Gutenberg vafot etdi. Uning harakatlanuvchi metall harflar yordamida kitob chop etish usuli insoniyat tarixidagi eng muhim ixtirolardan biri hisoblanadi. Gutenbergning ushbu kashfiyoti bilim va axborotning ommaviy tarqalishiga yo‘l ochib, Yevropada Uyg‘onish davri hamda ilmiy inqilobning boshlanishiga turtki berdi.
1690-yili Massachusets koloniyasi (hozirgi AQSh hududi) Shimoliy Amerikada birinchi bo‘lib qog‘oz pullarni muomalaga kiritdi. O‘sha davrda ingliz mustamlakalari Kanada hududidagi fransuzlarga qarshi harbiy yurishlarni moliyalashtirish uchun mablag‘ga muhtoj edi. Metall tangalar yetishmovchiligi sababli hukumat askarlarga maosh to‘lash uchun vaqtinchalik qog‘oz banknotlarni chiqarishga majbur bo‘ldi, bu esa G‘arb moliyaviy tizimida yangi davrni boshlab berdi.
1830-yili Buyuk Britaniya, Fransiya va Rossiya ishtirokida imzolangan «London protokoli»ga ko‘ra, Gretsiya Usmonli imperiyasidan to‘liq mustaqil davlat deb e’lon qilindi. Bu hujjat ko‘p yillik ozodlik urushlariga yakun yasab, zamonaviy Gretsiya chegaralarini belgilab berdi. Protokolga ko‘ra, yangi davlat monarxiya boshqaruv shaklini tanladi va Yevropa davlatlari himoyasiga olinishi belgilandi.
1924-yili AQShning 28-prezidenti, Tinchlik bo‘yicha Nobel mukofoti laureati Vudro Vilson vafot etdi. U Birinchi jahon urushi yillarida mamlakatni boshqargan va urushdan keyingi dunyo tartibini belgilovchi «14 nuqta» dasturini ishlab chiqqan edi. Vilson xalqaro nizolarni tinch yo‘l bilan hal qilish maqsadida Millatlar Ligasini (BMTning o‘tmishdoshi) tuzish tashabbusi bilan chiqqanligi bilan tarixda qolgan.
1984-yili Kaliforniyada doktor Jon Buster boshchiligidagi tibbiy guruh tarixda ilk bor embrion transferi amaliyotini muvaffaqiyatli yakunladi. Unda bir ayoldan olingan embrion boshqa ayolga ko‘chirib o‘tkazildi va natijada sog‘lom bola dunyoga keldi. Bu inqilobiy usul bepushtlikdan aziyat chekayotgan minglab oilalarga farzandli bo‘lish imkoniyatini taqdim etdi va reproduktiv tibbiyot rivojini yangi bosqichga olib chiqdi.
Avvalroq Kursiv Uzbekistan 2-fevral sanasida sodir bo‘lgan muhim hodisalar haqida xabar bergan edi.
