«Tom va Jerri»ning debyuti, Pushkinning o‘limi va sun’iy intellekt g‘alabasi — kun tarixi
10-fevral sanasi nafaqat madaniyat va san’at olamidagi og‘ir yo‘qotishlar, balki texnologik inqiloblar va siyosiy kelishuvlar bilan ham tarixda qolgan. Kursiv Uzbekistan kunning eng muhim voqealari xronologik tartibda taqdim etadi.
1837-yili rus adabiyotining asoschisi va buyuk shoir Aleksandr Pushkin vafot etdi. U Jorj Dantes bilan bo‘lgan mashmashali dueldan ikki kun o‘tib, olgan og‘ir jarohatlari oqibatida hayotdan ko‘z yumgan. Shoirning bevaqt o‘limi Rossiya madaniy hayotida o‘rnini to‘ldirib bo‘lmas yo‘qotish bo‘ldi, uning asarlari esa jahon adabiyoti xazinasidan mustahkam o‘rin egalladi.
1940-yilda Metro-Goldwyn-Mayer studiyasi Uilyam Xanna va Jozef Barbera rejissyorligidagi «Puss Gets the Boot» multfilmini namoyish etdi. Bu keyinchalik butun dunyoga mashhur bo‘lgan «Tom va Jerri» franshizasining debochasi edi, garchi ilk qismda qahramonlar Jasper va Jinks deb nomlangan bo‘lsa ham. Ushbu loyiha keyinchalik 7 ta «Oskar» mukofotini qo‘lga kiritib, animatsiya tarixidagi eng muvaffaqiyatli va uzoq davom etgan seriallardan biriga aylandi.
1962-yili «Sovuq urush» davrining eng dramatik voqealaridan biri – ayg‘oqchilar almashinuvi bo‘lib o‘tdi. Berlindagi Glinike ko‘prigida AQShning urib tushirilgan U-2 razvedka samolyoti uchuvchisi Gari Pauers sovet razvedkachisi Rudolf Abelga almashildi. Ushbu tarixiy voqea keyinchalik ko‘plab kitoblar va filmlar, xususan, Stiven Spilbergning «Ayg‘oqchilar ko‘prigi» filmi uchun asosiy mavzu bo‘lib xizmat qildi.
1996-yilda inson va mashina o‘rtasidagi intellektual poygada burilish yasaldi. IBM kompaniyasining Deep Blue superkompyuteri shaxmat bo‘yicha amaldagi jahon chempioni Garri Kasparovni birinchi partiyada mag‘lub etdi. Garchi yakuniy hisobda Kasparov matchni o‘z foydasiga hal qilgan bo‘lsa-da (4:2), bu g‘alaba sun’iy intellektning imkoniyatlarini butun dunyoga namoyish etdi va kompyuter texnologiyalari rivojida yangi davrni boshlab berdi.
1997-yili amerikalik aktrisa va model Xloya Greys Morets dunyoga keldi. U yoshligidan kinodagi faoliyatini boshlab, «Mening do‘stim qotil» (Kick-Ass) filmidagi Ubivashka roli orqali keng jamoatchilikka tanildi. Aktrisa o‘zining turli janrlardagi rollari, jumladan, dramatik va qo‘rqinchli filmlardagi ishtiroki bilan Gollivudning eng talabgir yosh yulduzlaridan biriga aylandi.
2009-yilda koinotni o‘zlashtirish tarixida ilk bor ikkita sun’iy yo‘ldosh orbitada to‘qnashib ketdi. Sibir osmonida AQShning faoliyatdagi «Iridium 33» va Rossiyaning ishdan chiqqan «Kosmos-2251» yo‘ldoshlari urilishi oqibatida koinotga minglab mayda bo‘laklar sochilib ketdi. Bu hodisa koinot chiqindilari muammosini xalqaro hamjamiyat oldiga ko‘ndalang qo‘ygan jiddiy signal bo‘ldi.
Avvalroq Kursiv Uzbekistan 7-fevral sanasida sodir bo‘lgan muhim hodisalar haqida xabar bergan edi.
