Yangiliklar

Galiley inkvizitsiyasi, Portugaliya mustaqilligi va Pyerluiji Kollina — kun tarixi

13-fevralda sodir bo‘lgan tarixiy hodisalar
Rasm: Kollaj / Kursiv Uzbekistan

13-fevral sanasi ilm-fan va siyosat olamidagi burilish nuqtalari bilan bir qatorda, sport va musiqa yulduzlarining tug‘ilgan kuni sifatida ham tarixda qolgan. Kursiv Uzbekistan kunning eng muhim voqealarini xronologik tartibda taqdim etadi.

Foto: Galileo Camps

XVII asrning birinchi yarmida, aniqrog‘i 1633-yili mashhur italyan astronomi Galileo Galiley Rimga yetib keldi. U o‘zining «Ikki asosiy dunyo tizimi haqida dialog» asarida Kopernikning geliotsentrik nazariyasini (Yer Quyosh atrofida aylanishi) yoqlab chiqqani sababli inkvizitsiya sudi oldida javob berishga majbur bo‘ldi. Bir necha oy davom etgan so‘roqlar natijasida olim o‘z qarashlaridan voz kechishga majbur qilingan va umrining oxirigacha uy qamog‘iga hukm etilgan.

Foto: The Boston Globe

Oradan o‘ttiz besh yil o‘tib, 1668-yilda Yevropa xaritasida muhim siyosiy o‘zgarish rasmiylashtirildi. Ispaniya va Portugaliya o‘rtasida Lissabon tinchlik shartnomasi imzolandi. Bu hujjat 28 yil davom etgan urushga yakun yasadi va Ispaniya Portugaliyaning mustaqilligini hamda Bragansalar sulolasining qonuniy hukmronligini tan oldi.

Foto: repubblica.it

1960-yili Italiyaning Bolonya shahrida futbol tarixidagi eng nufuzli hakamlardan biri — Pyerluiji Kollina dunyoga keldi. U o‘zining qat’iyati va maydondagi adolati bilan tanilib, Xalqaro futbol tarixi va statistikasi federatsiyasi (IFFHS) tomonidan ketma-ket olti marta «Dunyoning eng yaxshi hakami» deb topilgan. Kollina faoliyati davomida ko‘plab muhim o‘yinlarni, jumladan, 2002-yilgi Jahon chempionati finalini boshqargan.

Foto: celebritynetworth.com

Musiqa olami uchun 1974-yil unutilmas yil bo‘ldi, shu kuni britaniyalik pop-yulduz Robbi Uilyams tavallud topdi. Faoliyatini mashhur «Take That» guruhida boshlagan xonanda keyinchalik yakkaxon ijodda ulkan muvaffaqiyatlarga erishdi. Uning albomlari dunyo bo‘ylab 75 mlndan ortiq nusxada sotilgan bo‘lib, Uilyams Buyuk Britaniya tarixidagi eng muvaffaqiyatli yakkaxon ijrochi sifatida e’tirof etiladi.

Foto: ABC News

Yaqin tarixga nazar tashlasak, 2008-yilda Avstraliya hukumati tarixiy adolatni tiklash yo‘lida muhim qadam tashladi. Bosh vazir Kevin Radd parlamentda mahalliy aborigen xalqidan, xususan, 1910–1970-yillar oralig‘ida davlat siyosati sababli o‘z oilalaridan majburan ajratib olingan «O‘g‘irlangan avlod» vakillaridan rasman kechirim so‘radi. Bu voqea mamlakat tarixidagi eng ta’sirli siyosiy chiqishlardan biri sifatida baholandi.

Avvalroq Kursiv Uzbekistan 12-fevral sanasida sodir bo‘lgan muhim hodisalar haqida xabar bergan edi.