O‘zbekistonda birinchi milliy sun’iy yo‘ldosh qachon uchiriladi

Shavkat Mirziyoyevga mamlakatda sun’iy yo‘ldoshlar uchirish va milliy fazogirlarni tayyorlash bo‘yicha amalga oshirilayotgan dastlabki ishlar yuzasidan axborot taqdim etildi. Bu haqda prezident matbuot xizmati ma’lum qildi.

Kosmik monitoring va ma’lumotlar

Mamlakatda kosmik ma’lumotlardan foydalanish yaqinda boshlangan bo‘lsa-da, qisqa vaqt ichida muhim amaliy natijalarga erishildi. Davlat kosmik monitoringi tizimi ishga tushirilib, proaktiv tarzda faoliyat yuritmoqda. So‘nggi besh yilda masofadan zondlash ma’lumotlariga talab uch barobar oshgan, bugun ushbu tizimdan 10 dan ortiq davlat idoralari va barcha hokimliklar foydalanmoqda.

Milliy tizimni shakllantirish

Kosmik sohada uzoq muddatli milliy tizimni yaratish, ya’ni sun’iy yo‘ldoshlarni boshqarish, ma’lumotlarni qayta ishlash va ulardan amaliy foydalanish infratuzilmasini rivojlantirish zarurati qayd etildi. Bu O‘zbekistonning suveren va obyektiv ma’lumot manbaiga ega bo‘lishini ta’minlaydi.

Ilmiy sun’iy yo‘ldosh loyihasi

Taqdimotda birinchi milliy ilmiy sun’iy yo‘ldosh loyihasi ham muhokama qilindi. Loyiha doirasida mutaxassislarni tayyorlash, muhandislik jamoasini shakllantirish va 2028-yilda Mirzo Ulug‘bek nomi bilan atalgan 6U formatdagi ilmiy sun’iy yo‘ldoshni uchirish taklif qilindi.

Milliy fazogir tayyorlash

Davlat rahbarining tashabbusi bilan birinchi milliy kosmonavtni tayyorlash strategik vazifa sifatida belgilandi. Kosmonavt 10–14 kunlik qisqa muddatli parvozga tayyorlanadi va bu borada xalqaro hamkorlik imkoniyatlari ham ko‘rib chiqildi. Parvoz aniq ilmiy dastur bilan bog‘liq bo‘lishi lozimligi ta’kidlandi.

Tadqiqot yo‘nalishlari

Fazoda olib borilishi mumkin bo‘lgan tadqiqotlar sifatida tibbiyot va biologiya, o‘simliklar genetikasi hamda materialshunoslik yo‘nalishlari taklif qilindi. Bu yangi texnologik tashabbuslarni rivojlantirish va yoshlarning fan hamda texnologiyalarga qiziqishini oshirishga xizmat qiladi.

Xalqaro hamkorlik

2028-yilda Samarqand shahrida kosmosga bag‘ishlangan xalqaro kongress o‘tkazish rejalashtirilmoqda. Tadbirda AQSh, Yevropa, Xitoy, Hindiston, Rossiya va boshqa davlatlarning yetakchi kosmik tashkilotlari ishtirok etishga qiziqish bildirgan. Mas’ullarga kongressga yuqori saviyada tayyorgarlik ko‘rish topshirildi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Qozog‘iston qo‘shni davlatlarga Starlink internetidan foydalanish imkonini taqdim etishi haqida yozgan edik.