Gadjetlar

Xitoyda xavfsiz natriy batareya yaratildi: 300°C da ham portlamaydi

Tadqiqot natijalari 6-aprel kuni e’lon qilingan
Xitoyda xavfsiz natriy batareya yaratildi: 300°C da ham portlamaydi
Foto: CarNewsChina

Xitoy olimlari yangi turdagi natriy-ion batareyani ishlab chiqdi. CarNewsChina xabariga ko‘ra, u hatto 300°C haroratda ham portlamasdan ishlashga qodir. Tadqiqot natijalari 6-aprel kuni e’lon qilindi.

Loyiha Xitoy Fanlar akademiyasi tadqiqotchilari tomonidan amalga oshirildi. Jamoaga olim Hu Yongsheng rahbarlik qilgan. Yangi batareyaning asosiy ustunligi xavfli jarayonning to‘liq bartaraf etilishidir. Bu holatda batareya qizib, zanjir reaksiyasi natijasida yonish yoki portlash yuz berishi mumkin edi.

Yangi texnologiyada yonmaydigan maxsus elektrolit qo‘llanilgan. Harorat 150°C dan oshganda bu suyuqlik qattiq himoya qatlamiga aylanadi. Natijada batareya ichida issiqlik tarqalishi to‘xtaydi va xavfli jarayon bloklanadi. Oddiy batareyalarda esa faqat yonishni sekinlashtirishga uriniladi. Bu texnologiya esa muammoni butunlay to‘xtatishga qaratilgan.

Sinovlar 3,5 Ah sig‘imli silindrsimon batareyada o‘tkazildi. Mix bilan teshib ko‘rilganda ham tutun, yong‘in yoki portlash kuzatilmadi. Hatto 300°C haroratda ham portlash qayd etilmagan.

Yangi yechim xavfsizlikni oshirganiga qaramay, batareya samaradorligi pasaymagan. Qurilma -40°C dan +60°C gacha bo‘lgan haroratda ishlay oladi. Kuchlanish 4,3 V dan yuqori bo‘lsa ham barqarorlik saqlanadi. Energiya zichligi esa 211 Wh/kg ni tashkil etdi.

Mazkur ishlanma Zhongke Haina kompaniyasi bilan ham bog‘liq. Bu kompaniya natriy-ion batareyalarni tijoratlashtirish ustida ishlamoqda. Soha mutaxassislariga ko‘ra, natriy-ion batareyalar tez orada keng qo‘llanila boshlaydi. Yuk mashinalari sinovlarida energiya sarfi 15% ga kamaygan, yurish masofasi esa 20% ga oshgan.

Kompaniya prognoziga ko‘ra, bunday batareyalar 2027 yilga borib litiy-ion tizimlar bilan narx bo‘yicha tenglashadi. 2028 yilga kelib esa ularning narxi deyarli bir xil diapazonda bo‘lishi mumkin. Bu orada boshqa ishlab chiqaruvchilar ham natriy batareyalar ustida ishlamoqda. Masalan, BAIC 11 daqiqada to‘liq quvvatlanadigan yangi batareyani sinovdan o‘tkazmoqda.

Eslatib o‘tamiz, Kursiv Uzbekistan nashri Tesla 2026-yil boshida yana dunyodagi eng yirik elektromobil ishlab chiqaruvchiga aylangani haqida yozgan edi.