15-aprel sanasi nafaqat siyosiy o‘zgarishlar, balki madaniyat, me’morchilik va sport olamidagi yorqin voqealar bilan ham tarix sahifalaridan o‘rin olgan. Kursiv Uzbekistan kunning eng muhim voqealarini xronologik tartibda taqdim etadi.
1452-yili Italiyaning Vinchi shahrida buyuk rassom, ixtirochi va olim Leonardo da Vinchi dunyoga keldi. Uyg‘onish davrining eng yorqin namoyandasi hisoblangan ijodkor barchamizga yaxshi tanish bo‘lgan «Mona Liza» asarini yaratgan. Uning anatomiya va muhandislikka oid asrlar avval chizgan chizmalari bugungi zamonaviy avtomobillar, vertolyotlar hamda suvosti kemalarining yaratilishiga asos bo‘lib xizmat qildi.
1912-yilda Shimoliy Koreya davlati asoschisi Kim Ir Sen tavallud topdi. U mamlakatni 1948-yildan to 1994-yilda vafot etguniga qadar yopiq rejimda boshqarib, davlatning rasmiy Chuchxe mafkurasiga asos soldi. Bugungi kunda uning tug‘ilgan kuni ushbu mamlakatda yilning eng katta davlat bayrami — Quyosh bayrami sifatida keng nishonlanadi.
1949-yili sobiq ittifoq va MDH davlatlarida mashhur bo‘lgan estrada xonandasi Alla Pugachyova tug‘ildi. O‘zining betakror ovozi hamda qo‘shiqlari bilan millionlab muxlislar orttirgan xonanda 1991-yilda SSSR xalq artisti unvoniga sazovor bo‘lgan. Katta avlod vakillariga juda yaxshi tanish bo‘lgan «Primadonna» o‘zining uzoq yillik faoliyati davomida yuzlab xit taronalarni ijro etgan.
1955-yilda amerikalik tadbirkor Rey Krok Illinoys shtatida birinchi franchayzing asosidagi McDonald’s restoranini ochdi. Aslida bu brend aka-uka Makdonaldlar tomonidan yaratilgan bo‘lsa-da, aynan Krok uni butun dunyoga mashhur global korporatsiyaga aylantirib yubordi. Bugungi kunda qator davlatlar, jumladan yurtimiz bozorini ham zabt etgan ommaviy fast-fud madaniyati aynan shu sanadan o‘z yurishini boshlagan.
1989-yili Angliyaning Sheffild shahridagi «Xillsboro» stadionida «Liverpul» va «Nottingem Forest» jamoalari o‘rtasidagi o‘yin vaqtida dahshatli fojia yuz berdi. Politsiyaning olomonni noto‘g‘ri boshqarishi oqibatida yuzaga kelgan tiqilinchda jami 97 nafar muxlis halok bo‘ldi. Jahon sporti va futbol tarixidagi bu qora kundan so‘ng, xavfsizlikni ta’minlash maqsadida mamlakat stadionlarida tik turib tomosha qilish qat’iyan taqiqlandi.
1990-yilda mashhur ingliz aktrisasi Emma Uotson dunyoga keldi. U butun dunyo yoshlari, shuningdek, O‘zbekistonda ham sevib tomosha qilinadigan «Garri Potter» filmlaridagi bilimdon qiz — Germiona Greynjer roli orqali katta shuhrat qozongan. Aktrisalikdan tashqari, u xotin-qizlar huquqlari hamda ta’lim tengligi bo‘yicha BMT elchisi sifatida xalqaro miqyosda muhim ishlarni amalga oshirib kelmoqda.
2019-yilda Fransiya poytaxtining ramzlaridan biri hisoblangan 850 yillik mashhur Notr-Dam ibodatxonasida kuchli yong‘in yuz berdi. Fojia oqibatida binoning tarixiy tom qismi va ulkan shpili qulab tushib, insoniyat madaniy merosiga jiddiy zarar yetdi. O‘zbekiston OAVlarida ham keng yoritilgan bu voqea tarixiy obidalarni asrash va qayta tiklash qanchalik muhimligini butun dunyoga yana bir bor eslatdi.
Avvalroq Kursiv Uzbekistan 14-aprel xronikasi haqida xabar bergan edi.
