2026-yil yanvar – iyun oylarida O‘zbekistonda jismoniy shaxslarga berilgan kreditlar hajmi o‘tgan yilning shu davridagiga nisbatan 7,6 foizga kamayib, 70,4 trln so‘mni tashkil etdi. Bu haqda Kursiv Uzbekistan’ga Markaziy bank Pul-kredit siyosati departamenti direktori Samig‘jon Inogamov ma’lum qildi.
Joriy yilning birinchi yarmida iqtisodiyotga jami 191,4 trln so‘mlik kredit yo‘naltirilgan bo‘lib, bu o‘tgan yildagiga nisbatan 5 foizga ko‘pdir. Yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlarni moliyalashtirish hajmi 14,2 foizga oshib, 121 trln so‘mga yetdi. Shunday qilib, umumiy kreditlashdagi o‘sish korporativ segment hisobiga ta’minlangan bo‘lsa, aholiga ajratilgan yangi kreditlar hajmi kamaydi.
Pasayishning asosiy sababi — mikrokreditlar
Chakana kreditlash segmentidagi umumiy pasayish mikrokreditlar bozorining deyarli ikki baravar – 47,8 foizga qisqarishi bilan bog‘liq.
Regulyator bu holatni makroprudensial choralar qo‘llangani va qarz oluvchilarning qarz yuklamasi belgilangan me’yorlarda ushlab turilgani bilan izohladi. Bu esa fuqarolarning ortiqcha qarzdorlik xavfini cheklash imkonini bergan.
Shu bilan birga, jismoniy shaxslarni kreditlashning boshqa yo‘nalishlarida sezilarli o‘sish qayd etildi:
- Kredit kartalari bo‘yicha ajratilgan mablag‘lar hajmi 86,6 foizga oshdi;
- Avtokreditlar 64,8 foizga ko‘paydi;
- Ipoteka kreditlari hajmi 38,6 foizga o‘sdi.
Kredit portfeli o‘sishda davom etmoqda
Mikrokreditlar ajratilishi qisqarganiga qaramay, avval shakllangan kredit portfellari hajmi o‘sishda davom etmoqda. 2026-yil 1-iyul holatiga ko‘ra, O‘zbekiston banklarining jami kredit portfeli o‘tgan yilning shu davridagiga nisbatan 12,9 foizga oshib, 699 trln so‘mga yetgan.
Valyutalar kesimida so‘mdagi kreditlar qoldig‘i 16,9 foizga, xorijiy valyutadagi kreditlar (dollar hisobida) esa 12,2 foizga ko‘paygan. Jismoniy shaxslarga ajratilgan kreditlar qoldig‘i ham bir yil ichida 19,9 foizga oshgan.
Yil boshidan kuzatilgan tendensiya
Chakana kreditlash segmentidagi sovuqlashuv yil boshidayoq namoyon bo‘la boshlagan edi. Kursiv Uzbekistan avvalroq 2026-yilning birinchi choragi yakunlari bo‘yicha O‘zbekiston bank sektorini tahlil qilgan. O‘sha davrda aholiga ajratilgan kreditlar hajmi 3,9 foizga kamaygan, milliy valyutadagi kreditlash o‘sishi esa deyarli to‘xtab qolgan (+0,3 foiz). Shu bilan birga, iqtisodiyotga ajratilgan kreditlarning umumiy hajmi 9,1 foizga oshib, 90 trln so‘mni tashkil etgan.
O‘zbekiston Markaziy banki raisi Timur Ishmetov chakana kredit bozorini tartibga solish regulyatorning ongli qarori ekanini ta’kidlagan. U 2026-yil yanvar oyi oxirida Markaziy bankni kreditlar hajmining o‘sishidan ko‘ra, aholining qarz yuklamasi sifati ko‘proq tashvishga solayotganini qayd etgan.
Kursiv Uzbekistan avvalroq 2026-yilning birinchi choragi yakunlari bo‘yicha O‘zbekiston bank sektorini tahlil qilgan.
