Dunyodagi eng yirik elektr samolyoti 27 daqiqa parvoz qildi

Dunyodagi eng katta to‘liq elektr samolyoti Heart Aerospace kompaniyasining X1 modeli ilk bor havoga ko‘tarildi. Bu haqda Science Mail nashri xabar berdi.

Sinov parvozi davomida samolyot 27 daqiqa havoda bo‘lib, 335 metr balandlikka chiqdi.

30 yo‘lovchiga mo‘ljallangan

Sinov AQShning Nyu-York shtatidagi mintaqaviy aeroportlardan birida o‘tkazilgan. 30 o‘rindiqli X1 samolyotida parvoz vaqtida faqat uchuvchi bo‘lgan.

Samolyotning qanotlari kengligi 32 metr, uzunligi 23 metrni tashkil etadi. Uning og‘irligi esa 11,3 tonnadan oshadi.

200 kilometrgacha masofa

X1 to‘liq elektr rejimida taxminan 200 kilometr masofani bosib o‘tishi mumkin. Biroq mutaxassislar bunday masofa aksariyat mintaqaviy yo‘nalishlar uchun yetarli emasligini ta’kidlamoqda.

Buning asosiy sababi – akkumulyatorlarning og‘irligi. An’anaviy samolyotlarda yonilg‘i sarflangan sari samolyot yengillashadi, akkumulyatorlarning og‘irligi esa parvoz davomida deyarli o‘zgarmaydi.

Gibrid texnologiyaga umid katta

Heart Aerospace yaqin yillarda gibrid-elektr texnologiyasini rivojlantirishni rejalashtirmoqda. Bunday tizim yordamida parvoz masofasini qariyb 800 kilometrgacha oshirish mumkin.

Kompaniyaning asosiy tijoriy loyihasi – ES-30 samolyoti bo‘lib, uni 2031-yilda foydalanishga topshirish rejalashtirilgan. United, Air Canada va JSX kabi aviakompaniyalar ushbu loyihaga qiziqish bildirgan.

Parvoz xarajati $5 bo‘lgan

Kompaniya ma’lumotlariga ko‘ra, X1 sinov parvozida sarflangan elektr energiyasining qiymati atigi $5 ni tashkil etgan. Biroq bu hisob-kitobga texnik xizmat ko‘rsatish, akkumulyatorlarning eskirishi va boshqa xarajatlar kiritilmagan.

Heart Aerospace ES-30 samolyotidan foydalanish xarajatlari an’anaviy mintaqaviy samolyotlarga nisbatan 40 foizgacha arzon bo‘lishi mumkinligini hisoblamoqda.

Elektr aviatsiyasi rivojlanmoqda

X1 elektr aviatsiyasidagi yagona loyiha emas. Rolls-Royce elektr poyga samolyotini yaratgan, Harbour Air esa olti o‘rinli elektr gidrosamolyotni ishlab chiqqan. Joby Aviation va Archer Aviation kompaniyalari esa vertikal qo‘nib-qo‘nish imkoniyatiga ega elektr havo kemalari ustida ishlamoqda.

X1ning ilk parvozi elektr energiyasida ishlaydigan yirik samolyotlarni yaratish texnologiyasi rivojlanayotganini ko‘rsatdi. Biroq ularni ommaviy mintaqaviy aviatashuvlarga joriy etish uchun parvoz masofasi, akkumulyator sig‘imi va xavfsizlik kabi masalalarni hal qilish talab etiladi.

Avvalroq Kursiv Uzbekistan poytaxt osmonida bir necha kun laboratoriya samolyoti parvoz qilishi haqida yozgandi.