TBC Bank Uzbekistan biznes krediti: pulni nimaga ishlatish mumkin

TBC Bank Uzbekistan’da tadbirkorlar va kompaniyalar uchun mo‘ljallangan maxsus TBC Biznes servisi bor. Servisda ishlayotgan bizneslar 10 mln so‘mdan 12 mlrd so‘mgacha kredit olishlari mumkin. 600 mln so‘mgacha bo‘lgan kreditlar garovsiz beriladi. Kattaroq summalar uchun esa ta’minot kerak bo‘ladi.

Biz TBC Biznes eksperti Timur Adilov bilan suhbatlashdik. U bank biznesning nima uchun kredit kerakligini qanday aniqlashi, uning moliyaviy imkoniyatlarini qanday baholashi va mos moliyalashtirish variantini qanday tanlashi haqida gapirib berdi.

Biznesni rivojlantirish sarmoyani talab qiladi

Hatto barqaror ishlayotgan biznesda ham rivojlanish va kundalik xarajatlar uchun bir vaqtning o‘zida yetarli pul bo‘lmasligi mumkin. Kompaniya odatdagi xarajatlarini to‘lashda davom etishi va yangi loyihalarni ham rejalashtirishi mumkin.

Moliyalashtirishga bo‘lgan ehtiyoj aniq vazifaga bog‘liq. Ba’zan, aylanma pullarini to‘ldirish yoki mahsulot olish uchun kichik summa yetarli. Ba’zan esa ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish yoki kengaytirish uchun milliardlab so‘m kerak. Shu sababli TBC Bank Uzbekistan birinchi bo‘lib biznesni, uning moliyaviy holatini va puldan foydalanish maqsadini tushunishga harakat qiladi. Keyin mos kredit summasi va moliyalashtirish shartlarini belgilaydi.

Masalan, Azizbekda kichik ishlab chiqarish korxonasi bor. U ishlab chiqarish hajmini oshirmoqchi. Buning uchun u yangi uskuna olishi, ko‘proq xomashyo xarid qilishi va binoni tayyorlashi kerak. Lekin butun loyiha uchun unda pul yo‘q.

Azizbek TBC Biznesga kredit uchun murojaat qilishi mumkin. Bank mutaxassisi tadbirkor qanday muammoni hal qilmoqchi ekanini aniqlaydi. Biznes qanday ishlashi, kompaniyaning daromadi, xarajatlari va majburiyatlarini ko‘rib chiqadi. Kompaniya qancha kredit yukini ko‘tara olishi ham baholanadi. Shundan keyin bank Azizbekning imkoniyatlariga mos kredit summasini beradi va shartlarni belgilaydi.

Timur Adilov, TBC Biznes eksperti: Tadbirkor bizga faqat kredit olish uchun kelmaydi. Uning aniq biznes vazifasi bo‘ladi. Bank biznes qanday ishlashini, unga nima kerakligini va qanday moliyaviy imkoniyatlari borligini tushunishi kerak. Keyin moliyalashtirish shakli, summa, muddat va boshqa shartlarni ko‘rib chiqish mumkin. Hozirda biz 12 milliard so‘mgacha moliyalashtirish imkoniyatiga egamiz. Shuning uchun kichik va o‘rta biznesning kattaroq vazifalari bilan ham ishlay olamiz. Lekin, avval biznesga nima kerakligini tushunamiz, keyin mos yechimni tanlaymiz.  

Bank biznesni qanday baholaydi

Biznes moliyalashtirish uchun murojaat qilganda, bank avvalo uning moliyaviy holatini baholaydi. Kompaniyaning daromadi, xarajatlari, majburiyatlari va kreditni to‘lash imkoniyatlari hisobga olinadi.

TBC Bank Uzbekistan tushum, foydalilik, pul oqimi, amaldagi kreditlar va boshqa ko‘rsatkichlarni tahlil qiladi. Kerak bo‘lsa bank shartnomalar, buyurtmalar yoki ombordagi qoldiqlar bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumotlarni so‘rashi mumkin.

Hammasi aniq va to‘g‘ri baholanishi uchun mijoz to‘liq va ishonchli ma’lumotlarni berishi kerak. Mutaxassislar kompaniyadagi vaziyatni qanchalik yaxshi tushunsa, uning imkoniyatlarini shunchalik aniq baholab, mos yechimni taklif qiladi.

Bank biznesni faqat hujjatlar orqali o‘rganmaydi. Mutaxassislar ishlab chiqarish joyi, savdo nuqtasi yoki omborga ham borishi mumkin. U yerda ish jarayonlari, uskunalar va boshqa aktivlar bilan tanishishadi.

Jarayon kompaniyaning amalda qanday ishlashini yaxshiroq tushunishga yordam beradi. Mutaxassislar ko‘rgan ma’lumotlarini hujjatlar va moliyaviy ko‘rsatkichlar bilan solishtiradi.

Bunday tahlil kichik va o‘rta biznes uchun faqat kredit olishda emas, boshqa holatlarda ham foydali bo‘lishi mumkin. Tadbirkorda har doim ham moliyaviy direktor yoki tashqi maslahatchini jalb qilish imkoniyati bo‘lavermaydi. Tahlil davomida bank biznesning moliyaviy holatini to‘liqroq tushunishga va hozirgi vazifalari uchun qaysi yechimlar mos kelishini aniqlashga yordam beradi.

Bunda yechim faqat bitta standart kredit bilan cheklanmaydi. Biznes ehtiyojiga qarab bank mos moliyalashtirish variantini yoki TBC Biznesdagi boshqa moliyaviy yechimlarni taklif qilishi mumkin.

TBC Biznes shartlari

Kredit summasi 10 mln so‘mdan 12 mlrd so‘mgacha, muddati 7 yilgacha. Biznes uchun garovsiz kredit 600 mln so‘mgacha beriladi. 600 mln so‘mdan ko‘proq kerak bo‘lsa, garov talab qilinadi. Garov sifatida bank birinchi navbatda ko‘chmas mulkni ko‘rib chiqadi. Transport vositalari, maxsus texnika va boshqa mos mol-mulk ham garov bo‘lishi mumkin. Garovli kredit olish uchun kompaniya ta’sischilari va direktori kafillik qilishi kerak.

Bank kreditni qanday va qaysi muddatlarda to‘lashni biznesning imkoniyatlari va kredit maqsadiga qarab belgilaydi. Loyihaga daromad keltirishni boshlashi uchun qancha vaqt kerakligi ham hisobga olinadi.

Biznes uchun kredit olishga arizani TBC Biznes ilovasida onlayn topshirish mumkin. Mijoz bilan bank mutaxassisi ishlaydi. Mutaxassis shartlarni tushuntiradi, qanday hujjatlar kerakligini aytadi, savollarga javob berib, mos moliyalashtirish variantini tanlashga yordam beradi.

Shundan keyin bank biznesingizni tahlil qiladi. Garov kerak bo‘lsa, uni baholaydi.
Oxirida arizangiz bo‘yicha qaror qabul qiladi.

*Foiz stavkasi: yillik 20% dan 38% gacha. Muddat: 3 oydan 84 oygacha. Summa: 10 mln so‘mdan 12 mlrd so‘mgacha. Kreditning aniq shartlari (yakuniy summa, foiz stavkasi, muddat va arizani ko‘rib chiqish vaqti) kompaniyangiz moliyaviy tahlili, skoring natijalari hamda taqdim etilgan garov ta’minotining qiymati va likvidligini baholash asosida individual belgilanadi.

DIQQAT! Kredit majburiyatlarini bajarmaslik moliyaviy xavflarga sabab bo‘lishi mumkin.

Kredit shartlari: tbcbank.uz/uz/business/