Uy-joy qurilişida eskrou tizimi böyiça qonun Senatga yuborildi
Oliy Majlis Qonunçilik palatasi köp kvartirali uylar va boşqa köçmas mulk obyektlarini uluş kiritiş asosida qurişni tartibga soluvçi qonun loyihasini uçinçi öqişda qabul qildi va Senatga yubordi. Hujjat uluşdorlarning mablağlarini himoya qiliş uçun eskrou hisobvaraqlaridan foydalanişni nazarda tutadi.
Qonun loyihasiga köra, uluşdorlarning mablağlari töğridan töğri quruvçi ixtiyoriga berilmaydi. Pul bankda oçiladigan eskrou hisobvarağida saqlanadi. Quriliş belgilangan talablarga muvofiq yakunlanib, obyekt foydalanişga topşirilgandan keyingina mablağ quruvçiga ötkaziladi.
Prezident farmoniga asosan, 2025-yil 1-iyuldan eskrou tizimidan ixtiyoriy foydalaniş imkoniyati joriy etilgan. 2026-yil 1-yanvardan esa uluşdorlar mablağlarini faqat eskrou hisobvaraqlari orqali jalb qiliş közda tutilgan.
Quruvçilarga yangi talablar qöyiladi
Loyihaga köra, quruvçi aholi mablağlarini jalb qiliş uçun qonunda belgilangan talablarga javob berişi kerak.
Xususan, quruvçi Yagona axborot tizimida röyxatdan ötişi, vakolatli bank bilan boş bitim tuzişi va loyiha deklaratsiyasini e’lon qilişi lozim.
Uluşli iştirok etiş şartnomasi notarial tasdiqlanadi va davlat röyxatidan ötkaziladi. Şartnomaga kiritiladigan özgartiriş va qöşimçalar ham notarial tasdiqlanişi kerak.
Deputatlarning fikriça, bu bir uy yoki kvartiraning bir neça kişiga sotilişi hamda norasmiy kelişuvlar tuzilişining oldini olişga xizmat qiladi.
Noqonuniy jalb qilingan pulni qaytariş mumkin böladi
Agar quruvçi qonun talablarini buzib fuqarolardan mablağ jalb qilsa, uluşdor pulini qaytarişni talab qiliş huquqiga ega böladi.
Bundan taşqari, mablağdan foydalanilgan davr uçun foiz tölaşni talab qiliş ham nazarda tutilmoqda.
Zarurat tuğilganda vakolatli bank yoki quruvçini almaştiriş imkoniyati ham yaratiladi. Bu qurilişning töxtab qolişi xavfini kamaytirişga qaratilgan.
Keçikkan obyektni muammoli deb topiş tezlaşadi
Qonun loyihasini ikkinçi öqişga tayyorlaş jarayonida ayrim normalar qayta körib çiqilgan. Jumladan, uy-joyni topşiriş muddati buzilganda obyektni muammoli deb topiş uçun qöşimça olti oy kutiş talabi çiqarib taşlangan.
Şuningdek, quruvçi kamçiliklarni bartaraf etmasdan, faqat tovon tölaş orqali muammoli obyektlar reyestridan çiqib ketişiga yöl qöyilmaydi.
Fuqarolar quruvçi haqidagi ma’lumotlarni tekşira oladi
Uluşli quriliş loyihalari haqidagi ma’lumotlar Yagona axborot tizimiga joylaştiriladi. Fuqarolar tizim orqali quruvçi, quriliş obyekti va loyihaning amalga oşirilişi haqidagi ma’lumotlar bilan tanişişi mumkin böladi.
Qonun kuçga kirganidan keyin qurilişga ruxsatnoma olingan obyektlarga yangi tartib tatbiq etilişi nazarda tutilgan. Bu amaldagi qurilişlarning töxtab qolişi xavfini kamaytirişga xizmat qilişi kutilmoqda.
Eslatib ötamiz, avvalroq Özbekistonda 2026-yilning II çoragida ajratilgan ipoteka kreditlari hajmi 7,4 trln sömni taşkil etib, bir yil içida 48 foizga oşgani haqida xabar berilgandi. Şu davrda birlamçi bozorda uy-joy narxlari sömda 6,2 foizga, ikkilamçi bozorda esa 6,3 foizga qimmatlaşdi.
