Yozgi jaziramada 50 mingdan ortiq odamlar vafot etdi

2026-yil yozida Yevropaning 30 ta mamlakatidagi 854 ta şaharda yuqori harorat oqibatida 50 391 kişi muddatidan oldin vafot etgani taxmin qilinmoqda. Olimlar ölim holatlarining qariyb uçdan ikki qismi inson faoliyati sababli kuçaygan iqlim özgarişi bilan boğliqligini aniqladi. Bu haqda RTÉ xabar berdi.

Ölimlarning uçdan ikki qismi iqlim özgarişi bilan boğliq

Imperial College London va London Gigiyena va tropik tibbiyot maktabi olimlari iyun – avgust oylaridagi harorat hamda ölim körsatkiçlarini tahlil qildi. Hisob-kitoblarga köra, qayd etilgan ölimlarning 32 619 tasi inson faoliyati tufayli yuzaga kelgan iqlim özgarişi bilan boğliq.

Bu körsatkiç 2022-yildagi avvalgi eng yuqori bahodan 71 foizga köp. Öşa yili yozgi jazirama bilan boğliq ölimlar soni 29 480 nafar deb baholangan.

Tadqiqotda 30 ta mamlakatdagi 854 ta şahar örganilgan. Bu hududlar mazkur mamlakatlar aholisining taxminan 40 foizini qamrab oladi. Şu sababli olimlar Yevropa böyiça haqiqiy körsatkiç bundan ham yuqori bölişi mumkinligini ta’kidlamoqda.

Eng köp ölim Italiya va Fransiyada

Jazirama bilan boğliq ölimlar soni böyiça Italiya birinçi örinda qayd etilgan. Mamlakatda bu körsatkiç 13 303 kişini taşkil qilgan. Keyingi örinlarda Fransiya – 7 268, Ispaniya – 6 824, Germaniya – 6 340 va Buyuk Britaniya – 4 354 kişi bilan qayd etilgan.

Ölimlarning qariyb uçdan biri 17-iyundan 1-iyulgaça davom etgan kuçli jazirama davriga töğri kelgan. Uşbu davrda örganilgan şaharlardagi örtaça harorat mavsumiy me’yordan 5,3 darajaga yuqori bölgan.

Keksalar eng katta xavf ostida

Hisob-kitoblarga köra, 85 yoş va undan katta odamlar orasida 22 502 ta ölim qayd etilgan. Şu bilan birga, jazirama faqat keksalarga ta’sir qilmagan: 65 yoşdan kiçik qariyb 6 ming kişi ham yuqori harorat oqibatida vafot etgan deb baholanmoqda.

Tadqiqotçilar şaharlarni jaziramaga moslaştiriş, yaşil hududlarni köpaytiriş, salqin joylardan foydalaniş imkoniyatini yaxşilaş va xavf guruhidagi odamlarni qöllab-quvvatlaş zarurligini ta’kidlamoqda. Ular, şuningdek, issiqxona gazlari çiqindilarini kamaytiriş muhimligini qayd etgan.

Avvalroq iqlim o‘zgarishi tufayli kechasi havo haroratining oshib borishi dunyo bo‘ylab millionlab odamlarning uyqu sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatgani haqida xabar berilgandi.