Saudiya, Turkiya va Pokiston AQŞ – Eron uruşi qayta boşlanişining oldini olişga urinmoqda
Saudiya Arabistoni, Turkiya va Pokiston vakillari Tehronga borib, Eron rasmiylari bilan mintaqadagi keskinlikni kamaytiriş va AQŞ hamda Eron örtasidagi jangovar harakatlar qayta boşlanişining oldini oliş böyiça muzokaralar ötkazdi.
Uçraşuv Pokiston taşabbusi bilan taşkil etilgan. Muzokaralarda Eronni Oliy milliy xavfsizlik kengaşi kotibi Mohsen Rezoyi, Pokistonni armiya qömondoni Asim Munir, Saudiya Arabistonini mudofaa vaziri Xolid bin Salmon, Turkiyani esa Milliy razvedka taşkiloti rahbari Ibrohim Kalin vakillik qilgan.
Asosiy maqsad — yangi eskalatsiyani töxtatiş
AP ma’lumotiga köra, yuqori martabali delegatsiyalarning Tehronga taşrifi Yaqin Şarqda yangi harbiy töqnaşuv xavfi saqlanib turgan bir paytda amalga oşirilgan. Tomonlar Eron va AQŞ örtasidagi keskinlikni yumşatiş, xavfsizlik böyiça muloqotni davom ettiriş va yangi uruş bosqiçining oldini oliş imkoniyatlarini muhokama qilgan.
Eron tomoni uçraşuvning asosiy mavzulari sifatida mintaqaviy xavfsizlik, avvalgi harbiy harakatlarning oqibatlari, Falastin va Livandagi vaziyat hamda keyingi diplomatik qadamlarni körsatgan.
Saudiya Arabistoni diplomatik yeçimni qöllab-quvvatlamoqda
Saudiya tomoni delegatsiya taşrifini mintaqadagi inqirozlarni diplomatik yöl bilan hal etişga qaratilgan vositaçilik sa’y-harakatlarining bir qismi sifatida izohlagan.
Ar-Riyod, ayniqsa, Pokiston va Qatar olib borayotgan vositaçilik jarayonlarini qöllab-quvvatlamoqda. Tomonlar inqirozda iştirok etayotgan davlatlarni muzokara natijalariga konstruktiv yondaşişga çaqirgan.
Qatar va Pokiston vositaçilik qilmoqda
AQŞ va Eron örtasidagi muzokaralarda Qatar sönggi oylarda asosiy vositaçilardan biri bölib kelmoqda. Sentabr oyida Tehron va Vaşington örtasidagi xabarlar ham asosan Qatar orqali yetkazilgan.
Pokiston ham Eron va AQŞ örtasida aloqalarni qayta tiklaşga urinmoqda. AP ma’lumotiga köra, Eron tomoni Pokiston vositaçiligida tuzilgan vaqtinçalik kelişuv doirasida AQŞ bilan muzokaralarga oçiq ekanini bildirgan.
Tehrondagi uçraşuvdan söng Eron, Pokiston, Saudiya Arabistoni va Turkiya mintaqaviy xavfsizlik böyiça muzokaralarni davom ettirişga kelişgan.
Yaman masalasi ham muhokama qilindi
AP manbalariga köra, Tehrondagi muzokaralarda Yaman uruşi va Eron qöllab-quvvatlaydigan husiylarning Saudiya Arabistoniga hujumlari ham muhokama qilingan.
Sönggi oylarda husiylar Saudiya infratuzilmasiga hujumlarni kuçaytirgan. Bu esa Ar-Riyodning mintaqaviy xavfsizlik masalasida Pokiston va Turkiya bilan yaqinroq muvofiqlaşuviga olib kelgan.
Uç davlatning alohida mudofaa kelişuvi ham bor
Saudiya Arabistoni, Pokiston va Turkiya 2026-yil avgustida özaro mudofaa kelişuvini imzolagan. Hujjatga köra, tomonlardan biriga hujum qilinişi boşqa iştirokçilar uçun ham xavfsizlik masalasi sifatida köriladi.
Şunga qaramay, Tehrondagi uçraşuvning mazmuni harbiy blokni Eronga qarşi qöyiş emas, balki aksinça, xavfsizlik masalalarini Eron bilan töğridan töğri muhokama qiliş va yangi eskalatsiyani oldini olişga qaratilgan.
AQŞ – Eron muzokaralari hali ham noaniq
Sentabr oxirida Eron va AQŞ vositaçilar orqali yana muzokaralar olib borgan, biroq asosiy masalalar, jumladan, Eron yadroviy dasturi va sanksiyalar böyiça kelişmovçiliklar saqlanib qolgan.
Eron taşqi işlar vaziri Abbos Aroqçi öşa paytda Tehron ham diplomatiyaga, ham jangovar harakatlar qayta boşlanişi ehtimoliga tayyor ekanini aytgan.
Şu sabab Tehrondagi yangi tört tomonlama uçraşuv mintaqadagi vositaçilik sa’y-harakatlarining navbatdagi bosqiçi bölib, uning asosiy maqsadi AQŞ va Eronni yana muzokara yöliga qaytarişdan iborat.
Eslatib ötamiz, «Kursiv» Ar-Riyoddagi jang san’atlari Osiyo öyinlari 2027-yilga köçirilgani haqida yozgan edi.
