«Dözax tovuği»ning dinozavr şakli topildi

Olimlar «dözax tovuği» deb atalgan yangi dinozavr turini aniqladi. Taxminan 66 million yil avval yaşagan bu jonivorning jağ tuzilişi yumşoq mevalarni çaynaşga moslaşgan bölgan. Bu haqda Nature Communications jurnalida çop etilgan tadqiqotga tayanib, Royal Ontario muzeyi xabar berdi.

Infernogallus jamesi deb nomlangan dinozavrning qoldiqlari AQŞdagi Hell Creek geologik qatlamidan topilgan. Uning nomi ingliz tilida «dözax tovuği» deb atalişiga sabab bölgan. Jonivor taşqi körinişi jihatidan yirik kurkani eslatgan, vazni esa taxminan 12 kilogramm bölgan.

Jaği meva çaynaşga moslaşgan

Olimlar dinozavrning deyarli töliq saqlangan boş suyagini örganib, uning çaynaş muşaklari va jağ tuzilişi boşqa köplab dinozavrlarnikidan farq qilişini aniqladi.

Infernogallus pastki jağini oldinga va orqaga harakatlantira olgan. Tumşuğidagi özaro mos tuşadigan egat va börtmalar esa yumşoq oziqni ezib, maydalaşga yordam bergan. Tadqiqotçilar bu xususiyatlarni bugungi kunda meva bilan oziqlanadigan ayrim tötilarning jağ tuzilişiga öxşatmoqda.

Olimlarning fikriça, dinozavr ratsionining katta qismini gulli ösimliklarning yumşoq, etli mevalari taşkil etgan bölişi mumkin. Biroq uning faqat meva bilan oziqlangani qat’iy isbotlanmagan.

T-Rex bilan bir davrda yaşagan

Infernogallus bör davrining oxirida, taxminan 66 million yil avval yaşagan. U öşa davrda Tyrannosaurus rex va Triceratops kabi maşhur dinozavrlar bilan bir hududda hayot keçirgan.

Uning topilişi dinozavrlarning oziqlaniş odatlari va qadimgi ekotizimlar haqidagi tasavvurlarni kengaytiradi. Tadqiqotçilar bu jonivorlar mevalarning tarqalişiga ta’sir körsatgan bölişi mumkinligini ham taxmin qilmoqda, ammo bu masala hali töliq aniqlanmagan.

Avvalroq Italiyaning şimoliy qismida joylaşgan Stelvio milliy boğida 210 mln yil avval yaşagan dinozavrlarga tegişli minglab oyoq izlari topilgandi.