Chevrolet Damas avtomobili O‘zbekistonda eng ommabop modellardan biri hisoblanadi. «O‘zavtosanoat» AJ taqdim etgan ma’lumotlarga ko‘ra, yanvar – may oylarida ushbu avtomobildan 29,7 ming dona xarid qilingan. «Kursiv» Damas haqida qiziqarli ma’lumotlarni bitta maqolaga jamladi.
Nega Damas shunchalik uzoq yashadi?
Bu avtomobilning eng hayratlanarli jihati shundaki, uning konsepsiyasi deyarli yarim asr davomida yashab kelmoqda. Agar ildizini 1976-yildagi Suzuki Carry eksport modellaridan boshlasak, Damas oilasi kichik tijorat avtomobillari tarixidagi eng uzoq umr ko‘rgan yo‘nalishlardan biriga aylanadi.
Agar Janubiy Koreyada ishlab chiqarilgan Daewoo Damas’ni asosiy mezon deb olsak, model 1991-yildan 2021-yilgacha – 30 yil davomida bozorda yashadi. O‘zbekistonda esa Damas 1996-yildan beri uzluksiz ishlab chiqarilib kelayotgani bilan alohida ahamiyatga ega.
«Kichik» loyiha uchun katta sarmoya
Damas tarixidagi eng qiziqarli voqealardan biri Janubiy Koreyada yuz bergan. 2013-yilda GM Korea Damas va Labo ishlab chiqarishni to‘xtatgan. Sabab oddiy edi: avtomobillarni yangi xavfsizlik va ekologik me’yorlarga moslashtirish juda katta xarajat talab qilgan.
Biroq bu qaror bozorda kutilmagan aks sado berdi. Damas va Labo kichik tadbirkorlar, savdogarlar hamda yetkazib berish bilan shug‘ullanuvchi bizneslar uchun muhim transport vositasi bo‘lib qolgan edi. Shu sababli ularning yo‘qolishi ko‘plab kichik biznes vakillari uchun real muammo tug‘dirdi.
Natijada Janubiy Koreya hukumati ushbu modellar uchun xavfsizlik va CO₂ bo‘yicha ayrim talablarni ma’lum muddatga yumshatdi. 2014-yilda GM Korea Changwon zavodida ishlab chiqarishni qayta boshladi va yangi uskunalar uchun 20 milliard von sarmoya kiritdi. O‘sha paytga kelib Damas va Labo‘ning umumiy sotuvi 385 ming donaga yetgani aytilgan.
Ilk «debyut» Koreyada
Damas tarixi, aslida, Chevrolet’dan ham oldin boshlanadi. Suzuki’ning rasmiy tarixiga ko‘ra, Carry Van va Carry Truck’ning eksport modellari 1976-yilda debyut qilgan, 1991-yilda esa Every va Carry yangi avlodga o‘tgan.
Koreya model tarixlari aynan shu DA-tipli Every/Carry asosida 1991-yil noyabrida Daewoo Damas paydo bo‘lganini ko‘rsatadi. Demak, bugungi Chevrolet Damas oilasi yapon «kei» va mikrokommersiya maktabining juda eski tomiriga ulangan.
«Brendsiz avtomobil»ga aylangan model
Damas oilasining yana bir noodatiy jihati – uning ayrim davrlarda deyarli «brendsiz avtomobil»ga aylanishi. Janubiy Koreyada Daewoo brendidan voz kechilib, Chevrolet nomiga o‘tilgan davrda Damas va Labo odatiy Chevrolet emblemasiz sotilgan.
Bu avtomobil sanoatida kam uchraydigan holatdir. Ishlab chiqaruvchi GM Korea, dilerlik tarmog‘i Chevrolet bilan bog‘liq, ammo modelning o‘zi amalda «faqat Damas» sifatida qabul qilingan. Boshqacha aytganda, Damas nomining o‘zi brend vazifasini bajara boshlagan.
Bu holat modelning bozordagi mavqeyini yaxshi tushuntiradi. Odamlar uni Chevrolet yoki Daewoo nomi uchun emas, aynan Damas bo‘lgani uchun tanigan. Uning nomi alohida toifaga aylangan: kichik, ixcham, ko‘p ishga yaraydigan mikroven.
Avvalroq Kursiv Uzbekistan nashri Chevrolet Tracker avtomobilining maxsus versiyasi chiqqani haqida yozgan edi.
