Mirziyoyev TDT sammitida «Turkiy dunyo – 100» dasturini taklif qildi
Şavkat Mirziyoyev 30-oktabr kuni Anqarada ötkazilgan Turkiy davlatlar taşkilotining 13-sammitida qatnaşdi. Davlat rahbari sammitda investitsiya, logistika, turizm, ta’lim va madaniyat sohalaridagi hamkorlikni kengaytirişga qaratilgan qator taşabbuslarni ilgari surdi.
Sammit «Turkiy asr: tilda, fikrda va işda birlik» şiori ostida ötkazildi. Unda Turkiya, Qozoğiston, Qirğiziston, Turkmaniston va Ozarbayjon vakillari ham iştirok etdi.
100 ta strategik loyiha taklif qilindi
Mirziyoyev turkiy davlatlar örtasidagi iqtisodiy hamkorlikni kuçaytiriş uçun «Turkiy dunyo – 100» dasturini qabul qilişni taklif etdi.
Dasturga 100 ta strategik qöşma investitsiya va sanoat loyihasini kiritish rejalashtirilmoqda. Ular orasida nodir minerallarni qayta işlaş hamda «yaşil» energetika uskunalarini mahalliylaştiriş kabi yönalişlar bor.
Prezident uşbu loyihalarni moliyalaştirişga Turkiy investitsiya jamğarmasi va xalqaro moliya institutlari mablağlarini jalb qiliş zarurligini qayd etdi.
«TDT plus» formati taşkil etiş taklif qilindi
Davlat rahbari uçinçi mamlakatlar bilan hamkorlikni rivojlantiriş uçun «Turkiy davlatlar taşkiloti plus» formatini joriy etiş taşabbusini ham bildirdi.
Unga köra, hamkorlikni dastlab sohaviy vazirlar uçraşuvlaridan boşlaş va savdo, transport hamda investitsiya böyiça aniq loyihalarga yönaltiriş taklif qilindi.
«Uşbu muloqotlar savdo, transport, investitsiya va boşqa ustuvor yönalişlarda aniq qöşma loyihalarni amalga oşirişga qaratilişi lozim», — dedi Şavkat Mirziyoyev.
Yagona logistika tarmoği yaratilişi mumkin
Sammitda Örta koridor orqali yuk taşişni rivojlantiriş masalasi ham kötarildi.
Prezident «Turkiy davlatlar logistika komplekslari tarmoği»ni taşkil etiş va uni birgalikda boşqarişni taklif qildi. Bu orqali xalqaro yuk taşişdagi uluşni oşiriş va tranzit imkoniyatlaridan kengroq foydalaniş rejalashtirilmoqda.
TDT sammitining rasmiy kun tartibida ham transport-logistika, savdo va investitsiya hamkorligini kengaytiriş asosiy yönalişlar sifatida belgilangan edi.
Turkiy davlatlarga ID-karta bilan safar qiliş taklif qilindi
Turizm sohasida «Turkiy turizm alyansi»ni taşkil etiş taşabbusi ilgari surildi.
Şuningdek, fuqarolarning turkiy davlatlar örtasidagi safarlarini soddalaştiriş va ID-kartalar asosida sayohat qiliş imkoniyatlarini kengaytirişga qaratilgan köp tomonlama bitim işlab çiqiş taklif qilindi.
Tadbirkorlar uçun raqamli huquqiy platforma yaratilişi mumkin
Prezident tadbirkorlarning manfaatlarini himoya qiliş uçun tijorat işlari böyiça özaro huquqiy yordam körsatiş haqidagi köp tomonlama şartnomani qabul qilişni taklif etdi.
Şuningdek, davlatlar örtasida huquqiy sörovlar va hujjatlarni elektron ravişda almaşiş uçun maxsus raqamli platforma yaratiş taşabbusi bildirildi.
Turkiy davlatlar yoshlari grant oladi
Mirziyoyev Özbekistonda xorijlik yoshlar uçun taşkil etilgan «Yangi Özbekiston stipendiyasi» doirasida turkiy davlatlar vakillariga har yili ta’lim grantlari ajratilişini ma’lum qildi.
Prezident 2027-yilni «Tabiatni asraş yili» deb e’lon qiliş taşabbusi qöllab-quvvatlanganini ham qayd etdi.
Umumturkiy sözlar luğati yaratilişi taklif qilindi
Sammitda madaniy va til sohasidagi hamkorlikka ham e’tibor qaratildi.
Şavkat Mirziyoyev barça turkiy xalqlar uçun tuşunarli bölgan va turkiy tillardagi muştarak sözlarni jamlaydigan «Umumturkiy sözlar luğati»ni yaratişni taklif qildi.
Sammit arafasida Anqaradagi «Beştepa» majmuasida Turkiy davlatlar sivilizatsiyasi boği ham oçildi. Rasmiy ma’lumotga köra, boğda turkiy davlatlarning tarixi, madaniyati va an’analarini aks ettiruvçi pavilionlar joylaştirilgan.
Keyingi TDT sammiti Özbekistonda ötkaziladi
Sammitda TDTning yangi Boş kotibi lavozimiga Özbekiston vakili Mirvohid Azimov nomzodi qöllab-quvvatlandi.
Şuningdek, taşkilotning navbatdagi sammiti 2027-yilda Özbekistonda ötkazilishi ma’lum qilindi.
Yakunida Anqara deklaratsiyasi va TDT davlatlari örtasidagi hamkorlikni kengaytirişga qaratilgan qator hujjatlar qabul qilindi. Sammit yakunida bunday hujjatlarni qabul qiliş rejalashtirilgani Özbekiston Prezidenti matbuot xizmati tomonidan sammitdan avval ham ma’lum qilingan edi.
Eslatib ötamiz, avvalroq Töqayev Rossiyani ham Turkiy davlatlar taşkilotiga qöşişni taklif qilgandi. Uning fikriça, Rossiyaning taşkilotga qöşilişi yoki kuzatuvçi maqomini olişi TDT nufuzini oşirib, a’zo mamlakatlar uçun foydali böladi.
