Yangiliklar

2024-yil yakunlariga ko‘ra, O‘zbekiston Afg‘oniston import qilgan unning 47 foizini ta’minlab, bu yo‘nalishda yetakchi davlatga aylandi. Bu haqda mustaqil tahlilchi Marina Sidak 18-sentabr kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Asia Grains & Oils Conference xalqaro anjumanida ma’lum qildi.

Raqamlarga ko‘ra, 2024-yilda Afg‘oniston O‘zbekistondan 1,2 mln tonna un xarid qilgan. O‘rtacha narx 1 tonna uchun $273ni tashkil etgan. Qozog‘iston esa 1,1 mln tonna un yetkazib bergan bo‘lib, narx $265 atrofida bo‘lgan.

2025-yilning dastlabki olti oyida ham O‘zbekiston o‘z yetakchilik mavqeini saqlab qoldi. Bu davrda Afg‘onistonga 691 ming tonna un jo‘natildi. Shu vaqt ichida Qozog‘iston 537 ming tonna, Rossiya esa atigi 14 ming...

2025-yil 15-sentabrdan hukumat qaroriga asosan hududlarning investitsiyaviy jozibadorligi reytingi baholanadi. Bu haqda Adliya vazirligi ma’lum qildi.

Reyting ikki yo‘nalishda o‘tkaziladi:

Jarayonni Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi muvofiqlashtiradi. Vazirlik elektron platformani boshqaradi, baholash natijalarini hisoblab, tahliliy ma’lumotnoma tayyorlaydi.

Reyting ballari to‘rt bosqichda elektron platforma orqali shakllantiriladi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Global innovatsiya indeksi (GII) 2025-yilgi reytingida Oʻzbekiston 139 ta mamlakat ichida 79-oʻrindan joy olgani haqida yozgan edik.

Hukumat qaroriga muvofiq, «Mahalla fuqarolar yig‘ini yagona reestrini shakllantirish va yuritish tartibi to‘g‘risidagi nizom» tasdiqlandi. Bu haqda Adliya vazirligi ma’lum qildi.

Yagona reestr mahallalar haqidagi asosiy ma’lumotlarni jamlab, davlat organlari va boshqa tashkilotlar bilan elektron hamkorlikda foydalaniladigan manba bo‘lib xizmat qiladi.

Reestrni O‘zbekiston mahallalari uyushmasi Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi hamda xalq deputatlari viloyat va Toshkent shahar Kengashlari qarorlariga asoslanib shakllantiradi. U «Raqamli mahalla» axborot tizimi orqali yuritiladi.

Reyestrda quyidagi ma’lumotlar aks etadi:

Ma’lumot uchun, fuqarolar...

Xitoyning Wuling kompaniyasi yangi Wuling Binguo S elektromobilini 27-sentabr kuni rasman taqdim etadi. Bu haqda CarNewsChina xabar bermoqda. Avtomobilning oldindan buyurtma narx $9,5 ming etib belgilangan.

Model ikki xil masofa zaxirasi bilan taqdim qilinadi. 325 kilometr va 430 kilometr. Ikkala versiyada ham old g‘ildirakdan tortuvchi tizim va 75 kVt quvvat hamda 180 Nm moment ishlab chiqaruvchi doimiy magnitli sinxron elektromotor o‘rnatilgan. Qisqa masofali variant 31,9 kVt/soatli LFP batareya bilan, uzoq masofali versiya esa 41,9 kVt/soatli batareya bilan jihozlangan.

Avtomobilning uzunligi 4 265 mm, eni 1 785 mm, balandligi 1 600 mm, g‘ildiraklar bazasi esa 2 610 mmni tashkil etadi...

Nvidia kompaniyasi Intel’ning $5 mlrdlik oddiy aksiyalarini sotib olish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Bu haqda CNN agentligi ma’lum qildi.

Unga ko‘ra, xarid narxi har bir aksiya uchun $23,28 ni tashkil etadi. Buning natijasida Nvidia Intel’da to‘rt foizdan ortiq ulushga ega bo‘ladi.

Ushbu xabar AQSh hukumati Intel’ga yaqinda $8,9 mlrd sarmoya kiritganidan so‘ng e’lon qilindi. Prezident Donald Tramp Intel’ni «Buyuk Amerika kompaniyasi» deb atab, ushbu bitimni mamlakat chip sanoati kelajagi uchun muhim qadam sifatida baholadi.

Bitimning maqsadi — AQShda yarimo‘tkazgich ishlab chiqarishni rivojlantirish va Xitoy bilan raqobatda yetakchilikni mustahkamlash. Shu bilan birga, Nvidia va Intel data markazlar hamda shaxsiy kompyuterlar uchun...

Toshkentda Badminton bo‘yicha Markaziy Osiyo chempionatining rasmiy ochilish marosimi o‘tkazildi. Bu haqda Kursiv Uzbekistan muxbiri ma’lum qildi.

Marosimda nutq so‘zlagan badminton federatsiyasi raisi Aziz Abduhakimov Prezidentimiz tomonidan yurtimizda sport sohasiga qaratilayotgan e’tibor sabab bugunga kelib barcha sport turlarida, jumalada, badmintonda ham ijobiy o‘zgarishlar ko‘zga tashlanayotganini ta’kidladi.

Marosimda shuningdek, Olimpiya Qo‘mitasi raisning birinchi o‘rinbosari Otabek Umarov, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vaziri Kongratbay Sharipov, Badminton Osiyo taraqqiyot qo’mitasi raisi Wajid Ali Chaudhry hamda Sport vaziri Adham Ikromov qatnashdi.

«Bugungi kunga kelib O‘zbekistonda badminton sportining bir qator iqtidorli va umidli vakillari yetishib chiqmoqda. Mazkur chempionat yana yangi...

Tezkor tadbirlar davomida Farg‘ona va Qoraqalpog‘istonda yirik miqdordagi giyohvand moddalar qo‘lga olindi. Bu haqda DXX xabar bermoqda.

Farg‘ona viloyatida o‘tkazilgan operatsiyada 1983-yilda tug‘ilgan fuqaro va uning sherigi 9 kilogramm 896 gramm «gashish»ni yashirin joydan olib chiqayotgan vaqtda ushlandi. Ularning yonidan $14,5 ming va 6 mln so‘m hamda qo‘shimcha ravishda uchinchi shaxs yashash joyidan 110 gramm «opiy», ikki elektron tarozi, $1,2 ming va 28 mln so‘m topildi. Mazkur giyohvand moddalar Farg‘ona vodiysida iste’molchilarga sotilishi rejalashtirilgani aytilmoqda.

Shuningdek, Qoraqalpog‘iston Respublikasida ham yirik miqdorda narkotik moddalar musodara qilindi. To‘rtkul va Xazorasp tumanlaridan ikki shaxs Afg‘onistondan kontrabanda yo‘li bilan olib kirilgan 6 kilogramm...

Xitoylik DeepSeek kompaniyasi o‘zining yangi R1 sun’iy intellekt modelini atigi $294 mingga tayyorlaganini ma’lum qildi. Bu raqam AQSh kompaniyalari sarflagan xarajatlardan ancha past, deya yozmoqda Reuters.

R1 modeli 512 ta Nvidia H800 chiplarida 80 soat davomida o‘qitilgan. Shu bilan birga, kompaniya dastlabki bosqichlarda A100 chiplaridan ham foydalanganini tan oldi.

Mutaxassislar fikricha, bunday past narx sun’iy intellekt sohasidagi raqobatda Xitoyning mavqeini mustahkamlashi mumkin. Shu bilan birga, AQSh kompaniyalari DeepSeekning ayrim bayonotlari va ishlatgan texnologiyalari yuzasidan savollar tug‘dirganini bildirmoqda.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Gonkong Fan va texnologiyalar universiteti (HKUST) tadqiqotchilari Xitoyda yaratilgan DeepSeek-R1 til modelini sog‘liqni saqlash sohasida chuqur o‘rgangan edilar.

Ichki ishlar vazirligi Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati moped va skuter egalariga muhim eslatma berdi. Unga ko‘ra, 1-oktabr sanasiga qadar barcha haydovchilar «A» toifali haydovchilik guvohnomasiga ega bo‘lishi, transport vositalari esa davlat ro‘yxatidan o‘tgan bo‘lishi zarur.

Avvalroq Vazirlar Mahkamasi aprel oyida ushbu muddatni 30-sentabrgacha uzaytirgan edi. Dastlab, 2025-yil 1-martdan boshlab moped va skuter haydovchilarida «A» toifa guvohnoma talab qilingan. Endi esa, 1-oktabrdan barcha moped va skuterlar davlat raqamiga ega bo‘lishi majburiy hisoblanadi.

Ro‘yxatdan o‘tkazish uchun egasi yoki vakili quyidagi hujjatlarni taqdim etishi lozim:

FIFA reytingi yangilandi: O‘zbekiston bir pog‘ona yuqoriladi

18-sentabr kuni FIFA milliy jamoalarning navbatdagi reytingini taqdim etdi. Bu gal TOP – 5 likda o‘zgarish kuzatildi.

Bunga qadar ikkinchi va uchinchi o‘rinni egallab kelgan Ispaniya va Fransiya bir pog‘onadan yuqoriladi. Shu tariqa «qizil furiya» 2014-yildan so‘ng ilk bor reytingda birinchi o‘rinda qayd etildi.

Yaqin qarindoshlarim ichida munosabatni butunlay uzgan yagona inson — Maryam Tillyaeva onasi haqida

O‘zbekiston birinchi prezidenti Islom Karimovning nabirasi, bloger Maryam Tillyaeva 15-sentabr kuni Instagram’dagi savollarga javob berar ekan, onasi Lola Karimova bilan 5 yildan beri muloqot qilmayotganini ma’lum qildi.

Maryamning so‘zlariga ko‘ra, onasi yaqin qarindoshlari ichida u munosabatni butunlay uzgan yagona inson...

Xiaomi 17 Pro Max kamerasi haqida yangi ma’lumotlar paydo bo‘ldi. Bu haqda Gizmochina texnologiyalar nashri xabar bermoqda.

Xiaomi 17, 17 Pro va 17 Pro Max modellari sentabr oxirigacha taqdim etilishi kutilmoqda. Ularning barchasi Qualcomm’ning yaqin kunlarda rasman namoyish etiladigan Snapdragon 8 Elite Gen 5 protsessori bilan ishlaydi. Ammo xaridorlar uchun asosiy savol baribir kameraga taqalmoqda, chunki u Leica bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan.

Ma’lumotlarga ko‘ra, Pro Max kamerasi asosan 17 Pro bilan bir xil. Ikkala model ham 50 MP asosiy sensor (f/1.67 diafragma) va 17 mm keng ultrakeng linza bilan jihozlanadi. Leica sozlagan bu tizim yuqori aniqlik va tabiiy rang...

Skoda kompaniyasi tomonidan Skoda Elroq 60 Select avtomobili rasman namoyish etildi. Bu haqda 32cars nashri xabar bermoqda. Boshlang‘ich narx $35 ming qilib belgilangan.

Model 60 kVt/soatli batareya va 150 kVt (201 ot kuchi) quvvatga ega elektromotor bilan jihozlangan. U kombinatsiyalangan siklda 395 km, shahar ichida esa 504 km masofani bosib o‘ta oladi. Avtomobil 0 dan 100 km/soat tezlikka 8 soniyada chiqadi.

Modelni 11 kVt quvvat bilan oddiy rejimda yoki 165 kVtgacha tezkor quvvatda zaryadlash mumkin. Tezkor usulda energiya zaxirasi 10 foizdan 80 foizgacha atigi 24 daqiqada to‘ldiriladi. Model Volkswagen konsernining MEB platformasida yaratilgan.

Standart jihozlar orasida 13 dyuymli multimedia...

Namanganda o‘tayotgan xalqaro forumda UNICEFning O‘zbekistondagi vakolatxonasi rahbari Rehina Castijio mamlakatda bolalar kambag‘alligini qisqartirish borasida erishilgan yutuqlar haqida ma’ruza qildi. Bu haqda Ijtimoiy himoya milliy agentligi xabar qildi.

Unga ko‘ra, 2021–2024-yillar davomida bolalar kambag‘alligi darajasi 21,5 foizdan 11,4 foizgacha tushdi. Bu qisqa muddat ichida 10 foizlik kamayishni anglatadi. Castijioning ta’kidlashicha, ijtimoiy nafaqalar, moddiy yordam va pensiyalar kambag‘allikni kamaytirishda hal qiluvchi omil bo‘lgan. Agar ushbu choralar ko‘rilmaganida, bolalar kambag‘alligi darajasi sezilarli darajada oshishi mumkin edi.

UNICEF vakili, shuningdek, inson kapitali rivoji uchun ta’lim, sog‘liqni saqlash va bolalarni himoya qilish kabi universal xizmatlarning ahamiyatini alohida qayd etdi.

17-avgust kuni Jenevada O‘zbekiston mustaqilligining 34 yilligiga bag‘ishlangan qabul marosimi bo‘lib o‘tdi.

Tadbirda so‘zga chiqqan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva kelajak, barqaror taraqqiyot, madaniyat hamda qadriyatlar haqida fikr yuritdi.

Marosim cho‘g‘ida yana bir muhim yangilik e’lon qilindi: yaqin kunlarda Jenevadagi BMT binosida «O‘zbekiston xonasi» ochiladi.

«Bu – madaniyatimizning mo‘jazgina bir bo‘lagi ko‘p millatli hamjamiyatga namoyish etiladigan maskan bo‘ladi. Ushbu maskan har qanday qiyinchilik va ziddiyatlarga qaramay, bizning dunyoga ochiqligimiz ramziga aylanadi», — deya ta’kidladi Mirziyoyeva.

Shuningdek, Mirziyoyeva Jenevaga bo‘lgan tashrifi davomida Jahon savdo tashkiloti Bosh direktori Ngozi Okonjo-Iveala bilan uchrashdi.

19-sentabr kungi valyuta kurslari e’lon qilindi. Shu kun uchun AQSh valyutasi 12 314,71 so‘m (+60,44 so‘m) etib belgilandi. Bu haqda Markaziy bank xabar bermoqda.

Dollar kursining so‘nggi besh kunlikdagi o‘zgarishi

Valyuta birjasida dollar so‘nggi besh kunlikda turlicha dinamiklarni ko‘rsatdi. 10-sentabr kuni AQSh valyutasi 12 360,86 so‘m etib belgilandi va bu avvalgi ko‘rsatkichdan 5,72 so‘m yuqori bo‘ldi. 11-sentabrda kurs keskin oshib, 12 447,35 so‘mni tashkil etdi (+86,49 so‘m). Biroq 12-sentabrda dollar biroz arzonlab, 12 426,83 so‘mga tushdi (−20,52 so‘m).

15-sentabrda pasayish davom etdi va kurs 12 344,61 so‘mni ko‘rsatdi (−82,22 so‘m). 16-sentabrda esa dollar yana pastlab, 12 285,16 so‘mga tenglashdi (−59,45 so‘m). Shu tariqa qisqa muddat ichida kursda keskin...

Rossiyaning Saransk shahrida joylashgan Proletarskiy tuman sudi 29 yoshli o‘zbekistonlik ayolga hukm chiqardi. U juda katta miqdordagi mefedronni sotishga uringanlikda aybdor deb topildi.

Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, u ikki vatandoshi bilan birga Mordoviyaga 900 grammga yaqin giyohvand moddani olib kelgan. Uchlik Saransk va Sankt-Peterburgda beshta «zakladka» joylashtirgan. Ularning noqonuniy faoliyati 14-fevral kuni Saranskdagi uy oldida to‘xtatildi. Politsiya tekshiruvlari davomida 914 gramm mefedron musodara qilindi.

Sud qaroriga ko‘ra, ayol 8 yil umumiy tartibli koloniyada jazo o‘taydi. Uning sheriklariga oid ishlar alohida ko‘rib chiqilmoqda.

Avvalroq Kursiv Uzbekistan Bryanskda ikki nafar o‘zbekistonlik narkokuryer qo‘lga olingani haqida xabar bergan edi.

Rossiya Federatsiyasi Bryansk...

Caravan Info agentiligining xabariga ko‘ra, 2024-yilda dunyo bo‘yicha oltin qazib olish hajmi 0,5 foizga oshib, 3,6 ming tonnani tashkil etdi. O‘rtacha o‘sish surati past bo‘lganiga qaramay, oltinga bo‘lgan talab sanoatda ham, moliya bozorida ham saqlanib qolmoqda.

Ishlab chiqarish hajmi bo‘yicha Xitoy an’anaviy ravishda yetakchilik qilmoqda. Undan keyingi pog‘onalarda Rossiya va Avstraliya joylashgan. Shuningdek, Kanada va AQSh ham kuchli beshlikdan o‘rin olgan.

O‘zbekiston esa kuchli o‘ntalikka kirib, jahon bozorida o‘z pozitsiyasini mustahkamladi.

Asosiy iste’molchi sifatida zargarlik sanoati yetakchilik qilmoqda. 2024-yil davomida ushbu yo‘nalishdagi xarajatlar 9 foizga o‘sib, $140 milliarddan oshdi.

Bu o‘sish global narxlarning ko‘tarilishi fonida ro‘y berdi va...

Rossiya Federatsiyasi Bryansk viloyatida 22 yoshli ikki nafar O‘zbekiston fuqarosiga nisbatan jinoyat ishi bo‘yicha sud hukmi e’lon qilindi.

Viloyat prokuraturasi xabariga ko‘ra, ular Rossiya JKning 228.1-moddasi (giyohvand moddalarni sotishga urinish) bo‘yicha aybdor deb topildi va 8 yil qattiq tartibli koloniyada ozodlikdan mahrum etildi.

Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, bu yil boshida jinoyatchilar keyinchalik sotish uchun qariyb 20 gramm giyohvand moddani qo‘lga kiritgan. 2025-yil 21-mart kuni ular taksiga o‘tirib, «ishga» yo‘l olishgan. Biroq reja amalga oshmagan: mashina Bryansk tumanida politsiya tomonidan to‘xtatildi va noqonuniy moddalar musodara qilindi.

Hozirda sud qaroriga ko‘ra, ular jazoni qattiq tartibli koloniyada o‘tashlari belgilandi.

Avvalroq Kursiv Uzbekistan Rossiyadan...

Toshkentda yil boshidan buyon avtobuslarda yo‘l haqini to‘lamagan 6 mingdan ziyod yo‘lovchilarga nisbatan qat’iy choralar ko‘rilmoqda. Bu haqda Transport vazirligi xabar berdi.

Unga ko‘ra, joriy yilning o‘tgan davrida 6182 nafar qoidabuzar aniqlanib, ularga nisbatan ma’muriy javobgarlik choralari qo‘llangan.

Avvalroq Kursiv Uzbekistan yarim yilda avtobusda yo‘lkira to‘lamagan to‘rt mingdan oshiq fuqaro jarimaga tortilgani haqida yozgandi.

Ma’lumot uchun 2025-yil 1-yanvardan boshlab Toshkent avtobuslarida naqd pulda to‘lov qilish amaliyoti to‘liq bekor qilingan bo‘lib, yo‘lovchilar elektron to‘lov yoki bir martalik QR-chiptalar yordamida to‘lovni amalga oshirishlari talab etiladi.

Shu munosabat bilan Transport nazorati inspeksiyasi hamda Toshkent shahar jamoat transportini monitoring va nazorat qilish...

18-sentabr kuni FIFA milliy jamoalarning navbatdagi reytingini taqdim etdi. Bu gal TOP – 5 likda o‘zgarish kuzatildi.

Bunga qadar ikkinchi va uchinchi o‘rinni egallab kelgan Ispaniya va Fransiya bir pog‘onadan yuqoriladi. Shu tariqa «qizil furiya» 2014-yildan so‘ng ilk bor reytingda birinchi o‘rinda qayd etildi.

So‘nggi oylarda yetakchilik qilib kelgan Argentina esa uchinchi o‘ringa tushib ketdi.

O‘zbekiston milliy terma jamoasi ham reytingda bir pog‘ona yuqoriladi. Iyul oyida 55-o‘rinda qayd etilgan «oq bo‘rilar» yangilangan ro‘yxatda 54-o‘rindan joy oldi, Osiyoda esa hamon 6-o‘rinni egallab turibdi.

FIFA reytingi (TOP – 10):

Eslatib o‘tamiz...

O‘zbekiston birinchi prezidenti Islom Karimovning nabirasi, bloger Maryam Tillyaeva 15-sentabr kuni Instagram’dagi savollarga javob berar ekan, onasi Lola Karimova bilan 5 yildan beri muloqot qilmayotganini ma’lum qildi.

Maryamning so‘zlariga ko‘ra, onasi yaqin qarindoshlari ichida u munosabatni butunlay uzgan yagona inson bo‘lib qolgan. U onasining o‘zini g‘alati tutishini ta’kidlab, ko‘pincha omma oldida o‘zini yaxshi ko‘rsatishga va ba’zan jabrdiyda sifatida ko‘rinishga urinishi haqida yozdi.

Bloger bu holat unga bir paytlar og‘riqli ta’sir qilganini, ammo vaqt o‘tishi bilan bunga ko‘nikkanini bildirib, ukasi va singlisiga achinishini ham qo‘shimcha qildi.

«Biz besh yildan beri gaplashmayapmiz, lekin ichki sezgim kuchli, qandaydir...

Namanganda o‘tkazilayotgan «Kambag‘allikdan farovonlik sari» III xalqaro forumida mutaxassislar O‘zbekiston kelgusi yili aholini ro‘yxatga olish tadbiridan so‘ng ijtimoiy siyosatni qayta ko‘rib chiqishga tayyorlanishi zarurligini alohida ta’kidladi. Bu haqda Kursiv Uzbekistan muxbiri xabar bermoqda.

Forum muhokamalarida demografik jarayonlarga ham alohida e’tibor qaratildi. Xususan, yoshlar sonining ortishi va keksa fuqarolar ulushining ko‘payishi O‘zbekistonning rivojlanish ustuvorliklarini qayta belgilashga olib kelishi mumkinligi ta’kidlandi.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining aholi fondining (UNFPA) Sharqiy Yevropa va Markaziy Osiyo bo‘yicha mintaqaviy direktori Florens Bauer Markaziy Osiyo o‘ziga xos demografik chorrahada joylashganini ta’kidladi.

«Aholining uchdan bir qismi 15 yoshgacha bo‘lganlar bo‘lib, kutilayotgan umr ko‘rish davomiyligi...

Prezident farmoniga muvofiq, 16 nafar shaxsning O‘zbekiston fuqaroligini olish haqidagi iltimosi qanoatlantirildi va ularning fuqaroligi rasman kuchga kirdi.

Toshkent shahar hokimligida o‘tkazilgan tantanali marosimda yangi fuqarolarni tabriklash tadbiri bo‘lib o‘tdi. Ularga ID kartalarini Toshkent shahar hokimi Shavkat Umurzoqov hamda shahar IIBB boshlig‘i, polkovnik Ravshan Sultonxo‘jayev topshirdi.

Avvalroq Kursiv Uzbekistan jins o‘zgarishi asosida ism va familiyani o‘zgartirish mumkinligi haqida xabar bergan edi.

Toshkent davlat texnika universiteti Olmaliq filiali negizida Olmaliq davlat texnika instituti barpo etildi. Bu haqda prezident qarori qabul qilindi.

Yangi institutda hozirgi filial talabalari o‘qishni davom ettiradi. 2025/2026-o‘quv yilidan boshlab bitiruvchi kurs talabalari institut diplomi bilan taqdirlanadi. Shuningdek, yuqori kurs talabalari haq to‘lanadigan amaliyotga jalb etilishi belgilangan.

Ta’lim maskanida geologiya, metallurgiya va texnikaga ixtisoslashtirilgan GeoMetTex nomli ilg‘or muhandislik maktabi ochiladi. Unda faqat akademik ko‘rsatkichlari yuqori bo‘lgan talabalar tanlov asosida qabul qilinib, maxsus amaliyotga yo‘naltirilgan dasturlar asosida o‘qitiladi.

Maktab sanoat korxonalari bilan hamkorlikda ishlaydi va zamonaviy laboratoriyalar bilan jihozlanadi.

Avvalroq Kursiv Uzbekistan Toshkentda Moskva davlat texnika universiteti filiali ochilishi haqida...