Yangiliklar

Joriy yilning 17-yanvar kuni Strasburgda Yevroparlament koʻp sonli ovoz bilan YeIning Markaziy Osiyo mamlakatlariga nisbatan strategiyasini qaytadan koʻrib chiqish boʻyicha rezolyutsiyani qabul qildi. Ushbu hujjat Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Tojikiston, Turkmaniston bilan Yevropa oʻrtasidagi hamkorlik tarixida yangi sahifa ochilishiga sabab boʻladimi? «Kursiv» shu mavzusida ekspertlar bilan suhbatlashdi.

Til topishish vaqti keldi

Rezolyutsiya Rossiyaning Ukraina hududiga bostirib kirishi, Afgʻonistonda hokimiyat toliblar qoʻliga oʻtishi, Xitoyning taʼsir doirasi kengayib borishi va mintaqadagi beqarorlik kuchayishi fonida Markaziy Osiyo mamlakatlari bilan siyosiy va iqtisodiy hamkorlikni mustahkamlashni nazarda tutadi.

Mualliflar fikriga koʻra, sanab oʻtilgan muammolar YeIning Markaziy Osiyo davlatlariga nisbatan strategiyasini qaytadan, toʻliq koʻrib chiqish...

«Sharq» nashriyot-matbaa ijodiy uyi va O‘zA axborot agentligi binolari takroriy kimoshdi savdosiga qo‘yiladi, deb xabar berdi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi (DABA) matbuot xizmati.

Bugungi kunda binolar bo‘sh va ta’mirlashga muhtoj, deya ta’kidladi agentlik. Shu bilan birga, xaridor binolarning tarixiy qiyofasini saqlab qolishga majbur bo‘ladi.

Eslatib o‘tamiz, DABA ushbu binolarni 2023-yilning kuzida sotuvga qo‘ygan. Biroq, keyinchalik ular Madaniy meros agentligi talabi bilan kim oshdi savdosidan olib tashlangan.

Agentlig madaniy meros obyektlarini xususiylashtirish taqiqlanganini eslatdi. Keyinchalik ma’lum bo‘lishicha, binolar majmuasi tegishli ro‘yxatdan chiqarilgan.

Madaniy meros agentligi rahbari Bahodir Abdikarimov «Sharq» va O‘zA nashriyoti binolari xususiylashtirish tugallangach, madaniy meros maqomiga...

Xitoyning CNPC neft-gaz korporatsiyasi O‘zbekistonda yer osti gaz omborlarini qurishda ishtirok etishi mumkin. O‘zR prezidenti Shavkat Mirziyoyev ushbu masalani kompaniya raisi Day Xoulyan bilan muhokama qildi.

Tomonlar O‘zbekistonda gaz yetkazish tizimini modernizatsiya qilish, zamonaviy burg‘ulash texnologiyalarini joriy etish va mutaxassislar tayyorlash masalalarini ham muhokama qildilar.

CNPC 1988-yilda tashkil etilgan. Kompaniya neft va gaz qazib olish bilan shug’ullanadi. Uning Xitoy neft bozoridagi ulushi 60%, tabiiy gaz 73,4% va neft mahsulotlari bo‘yicha 41%.

CNPC sho’ba korxonasi PetroChina bo’lib, u 1999- yilda korporativ restrukturizatsiya doirasida asos solingan.

Avvalroq, «Kursiv» O‘zbekiston bir necha yo‘nalishlar bo‘yicha Xitoy tajribasini o‘rganashi haqida e’lon qilgan edi.

O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoyga tashrifi doirasida Osiyo infratuzilmaviy investitsiyalar banki (OIIB) prezidenti Szin Litsyun bilan uchrashdi.

Tomonlar qo‘shma loyihalarni ko‘rib chiqdilar hamda Samarqand shahrida bo‘lib o‘tadigan bank boshqaruvchilari kengashining yillik yig‘ilishiga tayyorgarlik ko‘rishni muhokama qildilar. Tadbir 2024-yil sentabriga rejalashtirilgan.

Yig‘ilishda Shavkat Mirziyoyev strategik xomashyoni chuqur qayta ishlash loyihalarini moliyalashtirish, shuningdek, davlat-xususiy sheriklik asosida ijtimoiy ahamiyatga ega dasturlarni amalga oshirishni ko‘paytirish tarafdori ekanini ma’lum qildi.

Avvalroq, «Kursiv» Xitoy kompaniyalari O‘zbekistondagi davlat aktivlarini xususiylashtirishga jalb qilmoqchi ekani xabar qilingandi.

Pekinda «Lazgi. Muhabbat va qalb raqsi» balet spektaklining premyerasi boʻlib oʻtdi. Spektakl Xitoy milliy opera teatri sahnasida bo’lib o’tdi.

So‘nggi yillarda balet Rossiya, Turkiya, BAA va Germaniyada namoyish etilgan. Xorazm raqsi hikoyasini xoreograf Raimondo Rebek boshchiligidagi O‘zbekiston Respublikasi Milliy balet truppasi ijro etmoqda.

Xitoy poytaxtidagi spektakl O‘zRning XXRdagi madaniyat kunlari doirasida bo‘ldi.

Eslatib o‘tamiz, spektakl o‘tgan yozda Sankt-Peterburgdagi Aleksandrinskiy teatri sahnasida taqdim etilgan edi.

Eslatib o‘tamiz, 2023-yil dekabr oyida «O‘zbekiston» xalqaro anjumanlar saroyida rossiyalik dirijyor Valeriy Gergiev boshchiligida Mariinskiy teatri simfonik orkestri konserti bo‘lib o‘tgan edi.

Samarqand viloyati Qo‘shrabot tumanidagi tosh qazib oluvchi korxona 753 million so‘mlik elektr energiyasini o‘g‘irladi, deb xabar berdi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti.

Tekshiruv davomida korxona jihozlari elektr tarmog‘iga noqonuniy ulanganligi ma’lum bo‘ldi. Huquq-tartibot idoralari xodimlari «o‘g‘irlik» moddasi bo‘yicha jinoiy ish qo‘zg‘atgan.

Avvalroq, Kursiv Samarqand viloyatidagi mayning-fermada 2 milliard so‘mlik elektr energiyasi o‘g‘irlangani haqida yozgan edi.

24-yanvar kuni O‘zbekiston valyuta birjasida dollarning o‘rtacha tortilgan qiymati 13,24 so‘mga pasaydi va 12 421,76 so‘mni tashkil qildi.

Bugun respublika tijorat banklari AQSh valyutasini 12 375 – 12 420 so‘mdan xarid qilishmoqda va 12 445 – 12 495 so‘mdan sotishmoqda.

Eslatib o‘tamiz, 23-yanvar kuni dollarning qiymati 16,99 so‘mga ko‘tarilgan edi.

O‘zbekistonning yirik banklarining 2023-yilning IV choragidagi faollik reytingida «Kapitalbank» birinchi o‘rinni saqlab qoldi, deb xabar berdi Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi (ITIM) matbuot xizmati.

Reytingga jami 17 ta O‘zbekiston moliya tashkilotlari kiritilgan. Ikkinchi o‘rinni «Trastabank» egalladi. Kuchli uchlikni «Hamkorbank» yakunladi.

Eng yomon natijalarni 17-o‘rinni egallagan «Asaka bank» ko‘rsatdi.

Kichik banklar ro’yxatiga 11 ta moliyaviy tashkilot kiradi. Unda birinchi o‘rinni «Davrbank» egalladi. «Ziraat banki» va «Universal bank» ikkinchi va uchinchi o’rinlarni saqlab qolishdi.

Oxirgi, 11-o’rinni «UzKDB Bank“ egallab turibdi.

Avvalroq, “Kursiv» Yevroosiyo banki 2024-yilda O‘zbekistonda o‘z vakolatxonasini ochishini yozgan edi.

Oʻzbekistonning eng yirik soliq toʻlovchisi Navoiy kon-metallurgiya kombinati (NKMK) 2022-yil uchun barcha daromadlari – qariyb 15,4 trln soʻm (1,37 mlrd dollar) dividendlar toʻlashga yoʻnaltirilishini maʼlum qildi.

Bu 2022-yilda olingan foydaning 100 foizini tashkil qiladi. Ushbu davrdagi daromadlar 56,6 trln so‘mdan (5 mlrd dollar) ortiq, foyda marjasi va EBITDA mos ravishda 27,2 foiz va 30,9 trln so‘mni (2,7 mlrd dollar) tashkil etdi.

2022-yil uchun XMHS (IFRS) hisobotiga ko‘ra, NKMK 1,2 mlrd dollar sof foyda va 5,1 mlrd dollar tushum oldi. Shuningdek, davlat NKMK‘dagi 2 foiz ulushini «Xalq IPO» doirasida sotishni rejalashtirmoqda.

Eslatib oʻtamiz, davlat kompaniyaning asosiy aksiyadori boʻlib...

Tojikistonning «Somon Air» aviakompaniyasi Dushanbe – Toshkent – Dushanbe yo‘nalishida parvoz qiluvchi qo‘shimcha reysni yo‘lga qo‘yadi. Bu haqida «Uzbekistan Airports» xabar berdi.  

Bunga qadar ikki shahar o‘rtasidagi parvozlar haftasiga ikki marta – dushanba va juma kunlari amalga oshirib kelingan. Endilikda ularga qo‘shimcha ravishda haftaning chorshanba kunlarida ham parvoz qilish imkoniyati mavjud bo‘ladi.

Yo‘lovchilarni manzilga yetkazish uchun Boeing 737-800 samolyotidan foydalaniladi.

aviasales.uz xizmati ma’lumotlariga ko‘ra, Toshkentdan Dushanbega «Somon Air» samolyotlarida amalga oshiriladigan parvoz chiptasi narxi 823 ming so‘mdan boshlanadi.

Avvalroq, «Kursiv» O‘zbekiston va XXR ikki mamlakat o‘rtasidagi parvozlar sonini haftasiga 100 martagacha oshirishi haqida yozgandi.

O‘zbekiston texnik yo‘nalishlar bo‘yicha mutaxassislar tayyorlash markazlarini tashkil etish, ijtimoiy himoya va sug‘urta, aholiga manzilli yordam ko‘rsatish borasida Xitoy tajribasini o‘rganmoqchi. Bu haqida prezident Shavkat Mirziyoyev va Xalq siyosiy maslahat kengashi Butunxitoy qo‘mitasi raisi Chjao Leszi ishtirokidagi uchrashuv vaqtida aytib o‘tildi.

Uchrashuvda ikki mamlakat o‘rtasidagi savdo hajmi so‘nggi yillarda ikki barobarga, qo‘shma korxonalar soni esa 3 barobarga oshgani qayd etildi.

Tomonlar parlamentlar o‘rtasidagi muloqotni kengaytirish, «O‘zbekiston-Xitoy» do‘stlik guruhlarini faolligini oshirishga kelishib oldilar. Shuningdek, uchrashuvda madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalasi ham ko‘rib chiqildi.

Eslatib o‘tamiz, Shavkat Mirziyoyev ayni vaqtda davlat tashrifi bilan Xitoyda bo‘lib turibdi.

Energetika vazirligi huzuridagi «O‘zenergoinspektsiya» ishchi guruhlari tomonidan o‘tkazilgan nazorat tadbirlarida 30 nafar iste’molchi tomonidan elektr energiyasi va tabiiy gazdan noqonuniy foydalanganlik holatlari aniqlandi.

23-yanvar kuni davomida energiya resurslaridan foydalanish qoidalarini buzish holatlari bo‘yicha 43 ta ma’muriy ish qo‘zg‘atildi.

Profilaktika tadbirlari doirasida hududlarda 757 ta tekshiruv oʻtkazilib, taʼminot korxonalari tomonidan ishlar olib borilgan 67 ta obyekt oʻrganildi.

Shuningdek, tadbirkorlik subyektlarida reaktiv quvvat kompensatsiyasi moslamalarini o‘rnatish yuzasidan 395 nafar iste’molchiga tushuntirish ishlari olib borilib, tegishli ko‘rsatmalar berildi.

Avvalroq, «Kursiv» O‘zbekiston prokuraturasi tomonidan elektr tarmoqlariga noqonuniy ulanish bo‘yicha 1000 dan ortiq jinoiy ish qo‘zg‘atilishi haqida xabar bergan edi.

Xitoy va Qirgʻiziston hududida yana bir nechta yangi yer silkinishlari qayd etildi. Bu haqida Yevropa-Oʻrtayer dengizi seysmologiya markazi maʼlum qildi.

4,7 balli zilzila Toshkent vaqti bilan 6:35 da Xitoyning Shinjon hududida qayd etilgan. Oradan koʻp vaqt oʻtmay hududda 4,5 va 4,7 balli takroriy silkinishlar kuzatilgan.

Soat 7:39 da Qirgʻizistonda qayd etilgan zilzilaning sezilish kuchi 4,3 ballni tashkil qilgan. Uning epitsentri Bishkek shahridan 156 km uzoqlikda joylashgan.

Eslatib oʻtamiz, 23-yanvar kuni Qirgʻiziston-Xitoy chegarasida 7 magnitudagacha boʻlgan yer silkinishlari qayd etilgan edi. Ularni Oʻzbekiston va Qozogʻiston aholisi ham sezishgan.

Avvalroq, «Kursiv» 23-yanvar kuni qozogʻistonlik seysmologlar yana 4 ta yer silkinishini...

2023-yilda O‘zbekiston orqali 11,2 million tranzit yuk tashilgan, deya xabar berdi Statistika agentligi. Bu 2022-yilga nisbatan 23 foizga ko‘pdir.

Jami yuklarning 81,3% temir yoʻl transportida tashilgan – 9,1 mln.t., avtomobil transportida – 2,1 mln.t.

Avvalroq, Kursiv O‘zbekistonda tezyurar konteyner poyezdlarida yuk tashish hajmi ikki barobarga oshgani haqida yozgan edi.

Oʻzbekiston va Xitoy oʻrtasida savdo yoʻnalishi ochildi, deb xabar qildi mamlakatimiz Transport vazirligi matbuot xizmati.

Vazirlik ma’lumotlariga koʻra, yangi transport yoʻli Oʻzbekistonni Xitoyning Sindao shahri bilan bogʻlaydi. Ushbu aholi punkti Xitoyning sharqiy mintaqasida joylashgan va Sariq dengizga chiqish imkoniyatiga ega.

Marshrut yuklarni «eshikdan-eshikkacha» yetkazib berish imkonini beradi. Ushbu turdagi tovarlarni etkazib berish tashuvchi va jo’natuvchining vaqtini tejashga yordam beradi.

Transport vazirligi yuklarni yetkazib berishni tezlashtirish uchun yuk tashuvchi haydovchilarga ruxsatnoma olishda yordam berilayotganini qayd etdi.

Avvalroq, «Kursiv» 2023-yilda O‘zbekistonda tezyurar konteyner poyezdlarida yuk tashish hajmi ikki barobarga oshgani haqida e’lon qilgan edi.

Samarqand shahriga elektrobuslar xarid qilish va infratuzilmani rivojlantirish uchun 61,9 mln dollar ajratiladi.Ushbu farmonni O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev imzoladi.

Mamlakat hukumati loyihaga 12,9 mln dollar sarmoya kiritadi, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki (YTTB) 49 mln dollar kredit ajratadi.

Rejalarga quyidagilar kiradi: shahar avtobus parkini rekonstruksiya qilish va energiya ta’minoti obyektlarini qurish. Bundan tashqari, Xitoyning Yutong kompaniyasidan 29,7 mln dollarga 100 ta elektrobus va 50 ta zaryadlash stansiyasi xarid qilinadi.

Ushbu loyiha doirasidagi dastlabki oltita avtobus 2023-yilning bahorida keltirildi. Qolganlari 2024 va 2025-yillarda yuboriladi.

Sotib olingan elektrobuslar tender orqali xususiy sektorga ijaraga beriladi. Shuningdek, ularga yetti yilga brutto-shartnomalar taqsimlanadi.

Brutto-shartnomalar...

Oʻzbekiston Madaniy meros agentligi Toshkent modernizmi obyektlarini YUNESKO’ning butunjahon merosi obyektlari dastlabki roʻyxatiga kiritish uchun ariza tayyorladi, deb xabar beradi tashkilot sayti.

Agentlikning aniqlik kiritishicha, arizada aks ettirilgan obyektlar qatoriga O‘zbekiston Milliy axborot agentligi (O‘zA) binosi ham kiritilgan bo‘lib, uni 2023-yil kuzida xususiylashtirishmoqchi bo‘lishgan.

Oktabr oyida «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik jamiyati va O‘zAga qarashli 14 ta binoda tarixiy-madaniy ekspertiza o‘tkazildi. Maʼlum boʻlishicha, aksariyat obyektlar «to‘liq rekonstruksiyani taqozo etuvchi avariya holati, ayanchli ahvolda». Bundan tashqari, mutaxassislar binolarning qaysi biri me’moriy ahamiyatga ega ekanligini aniqladilar.

Majmua chegaralaridagi keyingi qurilish va rekonstruksiya ishlari Madaniy meros agentligi bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi.

Eslatib o‘tamiz...

Gamburg sudi Amerikaning «Forbes» nashriga rossiyalik tadbirkor Alisher Usmonov Vladimir Putinning vakili ekani va uning «biznesga oid muammolarini hal qilgani» haqidagi maʼlumotlarni tarqatishni taqiqladi.

«Forbes» nashrining 2022-yil 2-fevral kuni chop etilgan maqolasida Ukrainadagi inqiroz tufayli AQSH sanksiyalariga duchor boʻlishi kutilayotgan rossiyalik milliarderlar haqida soʻz borgan. Ammo sud jarayonida faqatgina Alisher Usmonovga tegishli ayblovlar koʻrib chiqilgan.

Himoyachi tomon maqolada keltirib oʻtilgan va «Usmonov Putinning vakili sifatida uning “biznesga oid muammolarini hal qilgani» haqidagi ayblovlar asossiz ekanligini taʼkidlagan. YeI maqoladagi aynan shu jumlalarga ishora qilib, tadbirkorga qarshi sanksiya qoʻllagan. Usmonovning advokatlari maqoladagi ushbu ayblovlarni uydirma va yolgʻon deb atashgan.

Sud jarayonida...

Prezident Shavkat Mirziyoyev tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingini joriy etish to‘g‘risidagi qarorni imzoladi.

Qarorga ko‘ra, 2024-yil 1-fevraldan boshlab qonunchilikka rioya qilgan tadbirkorlarni aniqlaydigan va mukofotlaydigan reyting joriy etiladi.

Reyting elektron platformada avtomatik tarzda tuziladi va bir nechta toifalarga bo‘linadi:

«AAA», «AA» va «A» toifalar – yuqori barqarorlik reytingi;

«BBB», «BB» va «B» toifalar – o‘rta barqarorlik reytingi;

«CCC», «CC» va «C» toifalar – qoniqarli barqarorlik reytingi;

«D» toifa – quyi barqarorlik reytingi.

Barqarorlik reytingi yuqori boʻlgan tadbirkorlarga hukumat mukofotlari va «Faol tadbirkor» koʻkrak nishonlari beriladi.

Avvalroq, «Kursiv» Tadbirkorlar uchun 16 turdagi litsenziya va ruxsatnomalar bekor qilinishi haqida...

Prezident Shavkat Mirziyoyev Xitoyga davlat tashrifi doirasida XXR Davlat kengashi Bosh vaziri Li Syan bilan uchrashuv oʻtkazdi. Unda savdo-iqtisodiy sohadagi hamkorlikni kengaytirish masalasi muhokama qilindi. Bu haqida prezident matbuot xizmati xabar berdi.

Uchrashuvda oʻtgan yili ikki mamlakat oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 50 foizga oshgani va rekord koʻrsatkich – 14 milliard dollarga yetgani qayd etildi. Xitoydan Oʻzbekiston iqtisodiyotiga kiritilgan investitsiya hajmi esa 14 milliard dollardan oshgan.

Ikki tomon rasmiylari tovar ayirboshlash hajmini sanoat va qishloq xoʻjaligi mahsulotlari hisobiga 20 milliard dollargacha yetkazish mumkinligini taʼkidladilar.

Uchrashuvda turizm yoʻnalishi boʻyicha ham hamkorlikni mustahkamlash masalasi koʻrib chiqildi. Prezident Shavkat Mirziyoyev XXR Davlat kengashi...

Rossiyaning Tolyatti shahrida jurnalist bo‘lib ishlayotgan o‘zbekistonlik Seydamet Abrekov Rossiya armiyasini «obro‘sizlantirishda» gumonlanmoqda, deb yozadi «Kommersant».

Samarada Abrekovning nashrlari bo‘yicha lingvistik ekspertiza o‘tkazilmoqda. Huquq-tartibot idoralari jurnalistni ijtimoiy tarmoqlarda Rossiya Qurolli kuchlarini «obro‘sizlantirish»ga qaratilgan postlar joylashtirganlikda gumon qilmoqda.

«Kommersant» Abrekov tadbirkor Denis Volkovga tegishli «Xronograf» nashrida ishlaganini ahamiyatga olishgan. OAV ma’lumotlariga ko’ra, u hibsga olingan Samara viloyati birinchi vitse-gubernatori vazifasini bajaruvchi Viktor Kudryashov bilan aloqador.

«Kursiv» 2023-yil fevralida bloger Abror Muxtor Aliy hamkasbi Nikita Makarenko haqida yolg‘on ma’lumot tarqatgani uchun O‘zbekistonda jarimaga tortilgani haqida yozgan edi.

Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev rafiqasi hamrohligida davlat tashrifi bilan Xitoyga yetib bordi. Bu haqida prezident matbuot xizmati maʼlum qildi.

Aeroportda davlat rahbarini XXR Madaniyat va turizm vaziri Sun Yeli va boshqa rasmiy shaxslar kutib olgan.

Ikki mamlakatning davlat bayroqlari bilan bezatilgan «Shoudu» xalqaro aeroportida oliy martabali mehmon sharafiga faxriy qorovul saf tortdi.

Bugun, 24-yanvar kuni Oʻzbekiston prezidenti Pekinda XXR raisi Si Szinpin bilan muzokaralar, shuningdek Xitoyning rasmiy shaxslari va tadbirkorlari bilan ikki tomonlama uchrashuvlar oʻtkazadi.

Bugun respublika hududi boʻylab havo harorati 10-15 daraja iliq boʻladi, shimolda 0-5 daraja sovuqni tashkil etadi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyatining baʼzi joylarida qor yogʻishi mumkin. Bu haqida «Oʻzgidromet» maʼlum qildi.

Buxoro, Navoiy viloyatlarida kechga yaqin yomgʻir yogʻishi, baʼzi joylarga tuman tushishi kutilmoqda.

Toshkent shahrida havo harorati 12-14 daraja iliqni tashkil etadi, yogʻingarchilik kutilmaydi.

Respublikaning togʻli hududlarida ham yogʻingarchilik boʻlishi ehtimoli yoʻq.

Oxirgi ikki yil davomida Toshkent shahrida havo sifati yomonligi qayd etilgan. Ba’zida atmosferadagi PM2,5 zararli moddalari me’yordan o’nlab marta oshib ketgan.

PM2.5 asfalt zarralari, mineral tuzlar va og’ir metal birikmalarini o’z ichiga olgan havoni ifloslantiruvchi moddadir.

Masalan, 3-yanvar kuni Toshkent havosidagi PM2,5 zarralari miqdori Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti tomonidan tavsiya etilgan me’yordan 15,1 barobar oshib ketdi.

11-yanvar kuni poytaxt atmosferasida PM2,5 kontsentratsiyasi ruxsat etilgan maksimal me’yordan 17 baravar, 16-yanvarda 13,5 baravar yuqori bo‘lgan.

Oliy toifali shifokor, EMU klinikasi xodimi Yulduz Qosimova Kursiv jurnalistiga havo ifloslanishi inson salomatligi uchun qanday salbiy oqibatlarga olib kelishini haqida so‘zlab berdi.